Biologia - liceum

Substancje wzrostowe - praktyczne wykorzystanie wiedzy

2012-03-03T15:57:00.000+01:00

Źródło: internetowy sklep Garden
"Odkrycie, że proces zrzucania organów przez rośliny związany jest z działaniem substancji wzrostowych, umożliwiło w praktyce zastosowanie zabiegów, które pozwalają na kierowanie nim zgodnie z potrzebami człowieka. Stosuje się więc opryskiwanie roztworami substancji wzrostowych warzyw, takich jak kapusta lub kalafior, co zapobiega odpadaniu liści w czasie ich przechowywania w piwnicy. Opryskuje się również drzewa owocowe, ażeby zapobiec nadmiernemu zrucaniu kwiatów lub zawiązków owoców. Opryskiwanie specjalnymi substancjami chemicznymi, które przyspieszają opadanie liści, ma zastosowanie na przykład w krzewów bawełny, co ogromnie ułatwia jej zbiory. Opryskiwanie stosuje się też w szkółkach drzew leśnych, gdzie na młodych siewkach liście pozostają nieraz dłużej i opóźniają wejście roślin w spoczynek zimowy, a to grozi przemarznięciem".

Źródło: Hormony roślinne Z. Turnowska-Starck i T. Wodzicki, Wiedza Powszechna, Warszawa 1961, strona 69

Geotropizm poprzeczny

2012-03-03T15:55:00.000+01:00

Źródło: Hormony roślinne, skan
"Pędy i korzenie boczne rosną zazwyczaj skośnie, tworząc z pędem głównym większy lub mniejszy kąt, co często jest cechą charakteryzującą dany gatunek. Taki sposób reagowania na siłę ciężkości nazywamy geotropizmem poprzecznym".

Źródło: Hormony roślinne Z. Turnowska-Starck i T. Wodzicki, Wiedza Powszechna, Warszawa 1961, strona 47

Gibberelliny

2012-03-03T15:53:00.000+01:00

"Gibberelliny działają w znacznie większym stężeniu, przemieszczają się w roślinie w dowolnym kierunku, niezależnie od morfologicznego wierzchołka. Poza tym nie powodują wygięcia kiełka, gdy wprowadzi się je z jednej strony na powierzchnię po odciętym wierzchołku koleoptyle. Widocznie więc mechanizm ich działania jest inny od auksyn".

Źródło: Hormony roślinne Z. Turnowska-Starck i T. Wodzicki, Wiedza Powszechna, Warszawa 1961, strona 38

Substancje wzrostowe to nie tylko auksyny i heteroauksyny

2012-03-03T15:51:00.001+01:00

"W roślinach wykryto szereg różnych substancji chemicznych o budowie zbliżonej do heteroauksyn, które w podobny sposób działają na różne procesy, a przede wszystkim na wzrost komórek. Dlatego też należy je również zaliczyć do substancji wzrostowych".

Źródło: Hormony roślinne Z. Turnowska-Starck i T. Wodzicki, Wiedza Powszechna, Warszawa 1961, strona 37

Prekursory auksyn

2012-03-03T15:50:00.000+01:00

"Prekursory auksyn powstają w dojrzałych liściach. Wędrują następnie po całej roślinie, ale najwięcej ich dostaje się do wierzchołków wzrostu i młodych listków, gdzie następuje ostateczne "wykończenie" cząsteczek, które polega na tym, że nabierają one wówczas fizjologicznych właściwości fitohormonu. Jest to proces aktywacji prekursorów auksyny".

Źródło: Hormony roślinne Z. Turnowska-Starck i T. Wodzicki, Wiedza Powszechna, Warszawa 1961, strona 35

Fototropizm owsu

2012-03-03T15:42:00.001+01:00

Źródło: blog Pani Hanuli
"Chociaż wrażliwy na światło jest sam wierzchołek, wygięcie następuje nie na samym szczycie łodyżki lub pochewki liściowej, lecz nieco niżej [o fototropizmie owsu]".

Źródło: Hormony roślinne Z. Turnowska-Starck i T. Wodzicki, Wiedza Powszechna, Warszawa 1961, strona 28

Zdolności samonaprawcze zbóż

2012-03-03T15:41:00.000+01:00

Źródło: Wikipedia
"Dzięki obecności tych tkanek [tkanek twórczych - międzywęziel] zboża powalone przez burze i wiatry mogą po kilku dniach podnieść się na skutek intensywniejszego wzrostu tej części łodygi, która zwrócona była do ziemi".

Źródło: Hormony roślinne Z. Turnowska-Starck i T. Wodzicki, Wiedza Powszechna, Warszawa 1961, strona 20

Rosnące paznokcie i włosy po śmierci to mit?

2012-03-03T15:38:00.000+01:00

Źródło: http://nehandaradio.com/wp-content/uploads/2011/10/Gaddafi-body-590.jpg, ciało Kadafiego

"W momencie śmierci umiera w zasadzie organizm jako całość. Poszczególne komórki ciała żyją jeszcze przez pewien okres czasu, a nawet może odbywać się ich wzrost. Np. człowiekowi po śmierci rosną włosy, paznokcie. Stan taki utrzymuje się długo w przypadku nagłej śmierci".

Źródło: Hormony roślinne Z. Turnowska-Starck i T. Wodzicki, Wiedza Powszechna, Warszawa 1961, strona 7

W tytule wpisu zadałem pytanie, ponieważ czytałem, iż jest to złudzenie optyczne, mianowicie, po śmierci skóra z naszej głowy i palców łuszczy się, co powoduje odsłonięcie dalszych części włosów lub paznokci. Tylko która wersja jest prawdziwa?

Porównanie układu krążenia i układu oddechowego danych grup bezkręgowców

2012-03-01T17:28:00.001+01:00

Wstęp

Nie mogę sobie technicznie pozwolić na opisaniekażdego układu każdej grupy zwierząt, poza tym wizualniekiepsko by to wyglądało, a także dla licealisty trudno byłoby odtak od razu zapamiętać budowę i rolę tylu różnych układów(a ja wszystkie swoje artykuły kieruje docelowo do licealistów).Jest ich bowiem dość sporo, m.in. układ krążenia, oddechowy,nerwowy, wydalniczy, pokarmowy etc. Z tych wszystkich możliwościwybrałem dwie: układ oddechowy i układ krążenia. Myślę,że te dwa układy ściśle ze sobą współpracują, co teżpostaram się udowodnić. Nie będę w tym artykule zajmowałsię kręgowcami, bo ów artykuł zyskałby na pięciokrotniewiększej objętości. W zestawieniu wezmę pod uwagępierścienice, mięczaki i stawonogi. Parzydełkowce, płazińcei nicienie – nie wykształciły żadnego z branych pod uwagęukładów.

Czytaj więcej »

"Hormony roślinne" Z. Turnowska-Starck i T. Wodzicki, Wiedza Powszechna, Warszawa 1961

2012-02-25T00:59:00.000+01:00

Jest to cienki tomik z serii “Nowości nauki i techniki”, które sprzedawane w cenie sześciu złoty trafiały do ludzi głodnych wiedzy. Dzisiaj książka za 6 zł miałaby pewnie 6 stron, ale mniejsza o to.
Czytaj więcej »

Chwilowy zastój

2012-02-21T22:52:00.002+01:00

Jak zauważyliście na blogu nie było wpisu od prawie dwóch tygodni, a to z powodu zbytecznej szkolnej nauki przedmiotów pobocznych typu francuski. Na weekendzie postaram się napisać artykuł wstępny dotyczący zwierząt. Następnie pojawi się publikacja dotycząca gąbek. A potem czeka mnie ciężki artykuł o tkankach zwierzęcych, jeszcze nie wiem jak sobie z nim poradzę. Może będzie to pierwszy artykuł w formie prezentacji?

Będę starał się też dodawać systematycznie pytania do wpisów - będzie to dla mnie dobra forma powtórki. Jeżeli ktoś zna dobry serwis, który oferuje łatwe tworzenie pytań w formie HTML czy JAVA i możliwość sprawdzenia odpowiedzi, proszę o kontakt.

Pozdrawiam, Mateusz

Katastrofa w Zatoce Perskiej

2012-02-08T23:14:00.002+01:00

Zatoka Perska. Źródło zdjęcia: Wikipedia
"W sierpniu 1990 r. Saddam Husejn dokonał agresji na Kuwejt. W odpowiedzi na tę agresję zjednoczone siły zbrojne USA, Anglii i Franci rozpoczęły kampanie wspartą atakami bombowców. Kampania a doprowadziła w marcu 1991r. do przywrócenia Kuwejtowi suwerenności. Jeszcze przed wycofaniem się z Kuwejtu, wojska Husejna doprowadziły do najbardziej tragicznej katastrof ekologicznej w historii. Dyktator rozkazał wpuścić ogromne ilości ropy naftowej do Zatoki Perskiej i podpalić. Jednocześnie wycofujące się wojska irackie podpaliły 650 czynnych szybów naftowych. Płonęły one przez kilka miesięcy. Zostały uszkodzone także rafinerie i inne instalacje naftowe, w wyniku czego został zagrożony cały ekosystem Zatoki Perskiej (SCHONWIESE 1997). [...] Paląca się ropa spowodowała śmierć ponad 20 tys. ptaków".

Źródło: Problemy światowej ekologii - z czym wchodzimy w XXI wiek, Wacława A. Godlewska-Lipowa i Janusz Y. Ostrowski, Wydawnictwo Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego, Olsztyn 2000, strona 39

Problemy światowej ekologii - z czym wchodzimy w XXI wiek, Wacława A. Godlewska-Lipowa i Janusz Y. Ostrowski, Wydawnictwo Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego, Olsztyn 2000

2012-02-08T22:26:00.000+01:00

Książkę tę wypożyczyłem początkowo z niechęcią czy raczej zespołem negatywnych emocji. Ostatnimi czasy bowiem ekolodzy i naukowcy co róż wpadają na jakieś głupie i dziwaczne pomysły. Mowa o głupich lub chytrych ekologach, bo są też porządni. Uległem stereotypowi i tytuł książki mnie odpychał, ale jako że nic ciekawszego nie widziałem na pułkach sięgnąłem po nią.

Czytaj więcej »

Dział 10 - Grzyby

2012-02-03T17:28:00.001+01:00

Wstęp

Źródło: Wikipedia.

Grzyby omawiamy między królestwemroślin a zwierząt. Naukowcy bowiem uważają, że grzyby izwierzęta miały wspólnych przodków w osobie protistów. Zewzględu na grzyby wyodrębnione zostało osobne królestwo Fungi.Większość grzybów to istoty lądowe (tj. borowik, płucnicaislandzka, dzieżka pomarańczowa), choć zdarzają się też wodne.Badacze uważają, że ryniofity i stawonogi przeniosły w sylurze(440-408 mln lat temu) w swoich ciałach pasożytujące grzyby. Fungipodzielono na 4 grupy: skoczki, sprzężniowce, workowce ipodstawczaki, do tej pory opisano 120 tysięcy gatunków grzybów,ale przewiduje się, że są ich miliony. Grzyby zalicza się tak jakzwierzęta do supergrupy Opisthokonta.

Czytaj więcej »

Film - bakterie i walka z nimi

2012-02-03T15:58:00.001+01:00

Walka organizmu czlowieka z bakteriami przez Modrzewiak

Choroba kakaowców

2012-01-29T19:11:00.000+01:00

"W krajach tropikalnych jedną z największych klęsk była choroba - zauważona w 1936 r. - zwana pęcznieniem korzeni drzew kakaowca. Podczas gdy w 1938 r. produkcja kakao w Afryce wynosiła ponad 500 tys. ton, to w 1948 r. zmniejszyła się do 400 tys. ton. W tym czasie wycięto ponad 1 mln chorych drzew".

Źródło: Problemy światowej ekologii - z czym wchodzimy w XXI wiek, Wacława A. Godlewska-Lipowa i Janusz Y. Ostrowski, Wydawnictwo Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego, Olsztyn 2000, strona 97

Marihuana hamuje wytwarzanie testosteronu i skutkuje feminizacją

2012-01-28T18:55:00.000+01:00

"Niekiedy ludzie stosują marihuanę jako lek, ponieważ zawarte w niej związki chemiczne działają uspokajająco na układ nerwowy, zmieniają nastrój, percepcję, powodują euforię, ale - jak wykazał Hughes - wpływają także na układ rozrodczy. Ten sam związek działa na jądra, zmniejszając produkcję testosteronu, a także na podwzgórze, hamując wytwarzanie hormonu luteinizującego, głównego hormonu, który u samic powoduje owulację, a u mężczyzn stanowi bodziec do wytwarzania testosteronu. U osób, które palą dużo marihuany, następuje stopniowa feminizacja".

Źródło: Problemy światowej ekologii - z czym wchodzimy w XXI wiek, Wacława A. Godlewska-Lipowa i Janusz Y. Ostrowski, Wydawnictwo Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego, Olsztyn 2000, strona 86

Wpływ estrogenów na koguty

2012-01-28T18:47:00.000+01:00

"Gdy do jaj kurzych i przepiórczych wstrzykiwano estrogeny, to samce, które się z nich wykluwały, nigdy nie piały, a po osiągnięciu dojrzałości nie nawiązywały kontaktów z samicami".

Źródło: Problemy światowej ekologii - z czym wchodzimy w XXI wiek, Wacława A. Godlewska-Lipowa i Janusz Y. Ostrowski, Wydawnictwo Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego, Olsztyn 2000, strona 78

Jezioro Bajkał

2012-01-28T16:32:00.003+01:00

"Jezioro Bajkał ma ok. 30-40 mln lat. Jest ono unikatowym jeziorem pod względem bioróżnorodności. Opisano w nim 952 gatunki fitoplanktonu (35% to organizmy endemiczne), 1550 gatunków zwierząt (60% to endemity)".

Źródło: Problemy światowej ekologii - z czym wchodzimy w XXI wiek, Wacława A. Godlewska-Lipowa i Janusz Y. Ostrowski, Wydawnictwo Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego, Olsztyn 2000, strona 64

Salvinia auriculata

2012-01-28T16:09:00.001+01:00

"Utworzenie jeziora zaporowego sprzyja rozwojowi fitoplanktonu, roślinności wodnej i bagiennej, zwłaszcza w litoralu - strefie przybrzeżnej. Obserwowano np. w jeziorze Kariba, pojawienie się Salvinia auriculata, która została zawleczona z wód Ameryki Południowej. Opanowała w ciągu 10 lat ok. 20% powierzchni akwenu. Dziś utrudnia żeglugę, pogarsza jakość wody. Podobne zjawisko występuje na jeziorze zaporowym Kainji w Nigerii".

Źródło: Problemy światowej ekologii - z czym wchodzimy w XXI wiek, Wacława A. Godlewska-Lipowa i Janusz Y. Ostrowski, Wydawnictwo Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego, Olsztyn 2000, strona 60

Medycyna - nauka czy magia?

2012-01-14T14:25:00.002+01:00

Medycyna - nauka czy magia? from SPZSŻ Poznań on Vimeo.

I ankieta (jaką ocenę miałeś z biologii)

2012-01-10T17:43:00.000+01:00

Wyniki ankiety są bardzo zadowalające. Aż 24 osoby miało z biologii szóstkę. Osobiście nigdy takiej oceny nie miałem. W gimnazjum ledwo co wyszedłem na czwórkę, no a teraz w liceum piątka. Łatwiejszy poziom. Ale też więcej się uczę.

Przejdźmy dalej. 36 piątek czyli 29% osób które wypełniło ankietę. Razem z szóstką daje to około 50 procent, myślę, że to dobry wynik, zważając, że 30 procent ma czwórkę. Natomiast tylko 19 % dwóje i trójkę.

Oceny niedostatecznej nie umieściłem w ankiecie, ponieważ uznałem, że takie osoby nie wchodzą lub w małym stopniu interesują się tym blogiem.

Pozdrawiam i dziękuję za wypełnienie ankiety. Moje gg: 5279684

Mejoza i mitoza (notatka szkolna)

2012-01-09T21:19:00.001+01:00

Jako, że to chyba dość popularny temat postanowiłem dodać publikacje o mejozie i mitozie. Ciąg dalszy w rozwinięciu.
Czytaj więcej »

Osobnik, populacja, gatunek, Kazimierz Petrusewicz, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1978

2012-01-08T21:34:00.000+01:00

Z Wikipedii możemy się dowiedzieć, że autor zmarł w roku 1982 i był działaczem komunistycznym, czego na szczęście nie widać w jego publikacji.

Książka zadedykowana jest córkom autora. Zawiera w sobie 11 rozdziałów, a te z kolei podzielone są na podrozdziały.

Czytaj więcej »

Plazmoliza i osmoza, a także dyfuzja

2012-01-03T22:08:00.002+01:00

Jako że dawno nie pisałem, z powodu złego samopoczucia, aby trochę odświeżyć, napiszę krótko o doświadczeniu, które wykonałem.

Chciałem wykazać plazmolizę. Wykazałem osmozę.
Czytaj więcej »

Miłych świąt

2011-12-21T21:23:00.000+01:00

Taka jest przyroda ;D

2011-12-18T14:05:00.001+01:00

Ładny filmik

2011-12-18T14:03:00.001+01:00

MACRONATURE from monso on Vimeo.

Dział 9 - Nasienne + organy wegetatywne

2011-12-15T18:21:00.000+01:00

Jest to obszerny temat.Podzielę go na kilka części, żeby łatwiej było mi pisać, a Wamczytać. Będzie to krótkie wprowadzenie do roślin nasiennych,opisanie organów (tj. korzeń, łodyga, liść), cykl rozwojowynagonasiennych i cykl rozwojowy okrytonasiennych, znaczenie, a nakoniec porównamy rośliny dwuliścienne do jednoliściennych oraznagonasienne do okrytonasiennych.

Czytaj więcej »

Konkurs na najciekawszy artykuł portalu Biomist

2011-12-13T00:10:00.000+01:00

Portal Biomist organizuje comiesięczny konkurs na najciekawszy artykuł. Termin oddania prac to ostatni dzień każdego miesiąca. Do tej pory można było wygrać książki. Zachęcam do wzięcia udziału i odsyłam do źródła.

Czytaj więcej »

Trucizny w naszym pożywieniu, Wolfdietrich Eichler, Wydawnictwo Państwowy Zakład Wydawnictw Lekarskich, Warszawa 1988

2011-12-06T22:18:00.001+01:00

Niemiecki autor opisuje problem wprowadzania toksyn do środowiska za sprawą przemysłu. Sam tytuł książki Trucizny w naszym pożywieniu służy raczej do zachęcenia potencjalnego kupca niż do skrótowego objaśnienia po jakich orbitach kręci się publikacja. Choć nie mogę zaprzeczyć, że autor pisze o owych truciznach i to wcale nie mało, ale zwraca na nie uwagę pod względem zwierząt i roślin, a nie z perspektywy człowieka.

Czytaj więcej »

Dział 8 - Paprotniki

2011-12-04T01:18:00.000+01:00

Paprotniki dzieli się sztucznie na 3typy i 5 gromad:

typ – widłakowe (gromady: widłaki różnozarodnikowe, widłaki jednozarodnikowe, widliczki);
typ – skrzypowce (gromada: skrzypy);
typ – paprociowe (gromada: paprocie).

W przeciwieństwie do mszaków, ichpokoleniem dominującym jest sporofit, mniejszy, ale niezależnygametofit nazywa się przedroślem. Dawniej (w karbonie) ogromnewidłaki różnozarodnikowe (lepidodendrony) wraz z ogromnymiskrzypowcami (kalamitami) tworzyły lasy węglowe. Współcześnierośliny te żyją w zaciemnionych lasach, a czasem w wodzie, sąniedużymi bylinami, czyli roślinami wieloletnimi, które zimują wpostaci kłączy, a liście zrzucają.

Czytaj więcej »

Wirusy - film

2011-12-04T01:15:00.001+01:00

Wirusy przez Modrzewiak

Komórki roślinne - film

2011-12-04T01:13:00.001+01:00

Komórki roślinne przez Modrzewiak

Tkanki stałe - film

2011-12-04T01:12:00.001+01:00

Tkanki stałe przez Modrzewiak

Mszaki - film

2011-12-04T01:09:00.003+01:00

Mszaki przez Modrzewiak

Paprotniki - film

2011-12-04T01:09:00.001+01:00

Paprotniki przez Modrzewiak

Przegląd pierwotniaków

2011-12-04T01:06:00.001+01:00

Pierwotniaki - przegląd przez Modrzewiak

Książkę jednak dostałem

2011-11-24T14:07:00.001+01:00

J.w.

O regeneracji, Marek Doroszewski, Wydawnictwo OMEGA

2011-11-24T13:46:00.001+01:00

Książka opisuje dość obszernie funkcje życiową jaką jest regeneracja organizmów. Autor skupia się głównie na regeneracji u orzęsków - bowiem u tych jednokomórkowych organizmów najłatwiej zrozumieć i zaobserwować ten proces. Porównuje regeneracje i podział komórki u różnych typów orzęsków. Opisuje jak należy wykonywać doświadczenia na tych prymitywnym organizmach.

O regeneracji napisana jest językiem zrozumiałym dla licealisty. Szczególnie spodobało mi się obiektywne, rzetelne i skompresowane podejście autora do zagadnienia. Autor nie leje wody, pisze o rzeczach ważnych.

Czytając nie tylko dowiadujemy się o tym procesie, ale też wiele o orzęskach, bardzo ciekawych zresztą informacji.

Jeżeli ktoś lubi s-f, to w książce znajdzie opis form podwójnych orzęsków, co też jest ciekawe.

Protisty jeszcze raz

2011-11-24T13:40:00.001+01:00

Wrzuciłem jeszcze raz artykuł o protistach, bo z nieznanych mi przyczyn został usunięty.

Dział 4 - Protisty

2011-11-24T13:36:00.001+01:00

Protisty to najprostsze organizmy zjądrem komórkowym, czyli tak zwane eukarionty, bezjądrzasteorganizmy to prokarionty. Prokarionty pojawiły się na Ziemi około3,8 mld lat temu, natomiast eukarionty opanowały biosferę (strefękuli ziemskiej zamieszkanej przez organizmy żywe) 1,8 mld latpóźniej. Widać więc, że długo trwały te proste zmiany, a możetylko pozornie proste? Teoria endosymbiozy tłumaczy jak doszło dotych ważnych przekształceń.

Czytaj więcej »

Ankieta i licznik odwiedzin szwankują.

2011-11-23T15:33:00.001+01:00

Coś się licznik odwiedzin zawiesza, ankieta cofa głosy, ale mniejsza z tym, ważne, że wpisy się nie usuwają jak na bloog.pl

Zdjęcia dla jakiś bardziej zżytych czytelników (o ile tacy są):

Dział 6 - Mszaki

2011-11-13T18:01:00.001+01:00

W moim przypadku na początku tegodziału musiałem sobie zadać pytanie: „jak wyglądają i gdziemogę spotkać mszaki?”. Niestety z początku źle sobie na toodpowiedziałem. Nieprawidłowo uznałem – patrząc na budowępłonnika pospolitego – że to coś w rodzaju zboża, czyli dośćduże coś. Okazuje się jednak, że płonnik pospolity – choćjeden z największych mchów – dorasta tylko do 40 centymetrów.Wracając do meritum, mszaki dzielą się na wątrobowce(jungermaniowe i porostnicowe) oraz mchy.

Czytaj więcej »

Dęby czerwone rosnące obok mojego bloku

2011-10-31T00:55:00.001+01:00

Pod mym oknem rośnie dąb, większy odcyklopa

Jest dla mnie równie cenny, jak dlazłych ropa

Dlatego, że towarzyszy mi przezwszystkie moje lata

Nie mogę ogarnąć, jaka byłaby todla mnie starta

Jeżeli ktoś postanowi go ściąć,wynajmując drwala

W mym mieście często używa się tegodręczyciela

Dęby czerwone na początku wiosny (21 marzec 2011)

Dęby czerwone na jesień (27 październik 2011) - inna perspektywa

Dział 5 - Rośliny zielone

2011-10-31T00:23:00.000+01:00

Rośliny zdecydowały się wyjść naląd z powodu paru rzeczy. Po pierwsze, w wodzie nie starczałomiejsca, po drugie, brakowało tam światła i soli mineralnych.Kiedy organizmy wyszły już na ląd, musiały dostosować się dośrodowiska tam panującego, a właściwie ciągle siędostosowywały, ewolucja ma bowiem charakter ciągły i płynny.Organizmy, które niegdyś ciągle bytowały w otoczeniu wody, terazmusiały poradzić sobie z wysychaniem, wytworzyły więc skórki,czyli epidermy, jest to tkanka okrywająca, która została pokrytanieprzepuszczalną kutykulą zawierającą substancje tłuszczowe.Natomiast kutykula sama w sobie uniemożliwiałaby wymianę gazową,dlatego wykształcone zostały aparaty szparkowe, dzięki którymwymiana gazowa jest możliwa. Rośliny wodę znaleźć mogły jedyniew glebie, dlatego wykształcone zostały chwytniki i korzenie (którerównież utrzymują roślinę w podłożu) oraz tkanka przewodząca.Żeby ułatwić połączenie plemnika z komórką jajową, gametangiamęski i żeńskie występują obok siebie, by ruchliwe (zaopatrzonew wici) plemniki dopłynęły i zapłodniły komórkę jajową. Usporofitów, czyli pokolenia diploidalnego, mejospory zostałyumieszczone na szczytach łodyg, żeby wiatr mógł je dalej rozsiać.

Kuksonia to najstarsza znana roślina,jej łodyżki rozrastały się dychotomicznie, takie pojedynczerozgałęzienie (patrz 1. rysunek) zwie się telomem. Na szczyciekażdego telomu znajdowała się kulista zarodnia lub kieliszkowategametangia. Taką budowę mają ryniofity, od których pochodząpozostałe grupy roślin zielonych, choć nie wiem czy teżzielenice, które dopiero niedawno zostały zaliczone do roślin(kiedyś mieściły się w królestwie protistów).

Zosterofilofity mają zarodnie zebranew postaci kłosów. U trymerofitów powstał monopodialny układ zpędem głównym i bocznymi odgałęzieniami. Mszaki i glewiki choćwywodzą się ryniofitów, szybko się od nich oddzieliły, ichistotną różnicą pomiędzy innymi roślinami jest przemianapokoleń z przewagą gametofitu.

Poniżej dołączam dwa rysunki,warto zwrócić uwagę na ten podpisany „schemat teorii telomowej”.

Kuksonia

Schemat teorii telomowej

Zmiana grafiki

2011-10-26T21:16:00.001+02:00

Obrazki w nowych artach tworzę w grafice wektorowej, sama jakość takich ilustracji jest bardzo duża (jakość, a nie moje wykonanie xD) . Niestety wymaga to sporo roboty, a ja nie mam czasu na zapoznawanie się z ową grafiką, dlatego kolejne obrazy będę tworzyć w grafice pikselowej.

Dział 3 - Wirusy

2011-10-22T01:14:00.003+02:00

Wirusy to bardzo ciekawe istoty. Niesą zbudowane z komórek, dlatego nazywamy je – bezkomórkowymiformami materii ożywionej. Te miniaturowe organizmy – bo nawettysiące razy mniejsze od bakterii – nie przeprowadzająsamodzielnie żadnych funkcji życiowych. Pasożytują one worganizmach jądrzastych i bezjądrzastych.

Istoty te posiadają cechy organizmużywego, jak i rzeczy nieżywych. Cechy życia to:przyswajanie składników odżywczych z otoczenia, zdolnośćreprodukcji, możliwość mutacji, ewoluowanie, natomiast cechynatury martwej to: brak wymiany gazowej, nie zdobywają energii(tym samym nie rozwijają się), nie poruszają się poza komórkamiżywiciela, mogą przybierać postać krystaliczną.

Wirusy zbudowane są z kapsydów,które tworzą kapsomery. Kapsydy zwykle wykonane są zotoczki białkowej i materiału genetycznego, którym jest DNA lubRNA, dwu- lub jednoniciowy. Czasem wirus może być chronionyjeszcze przez osłonki zbudowane z glikoprotein wirusa i częścibłony komórkowej gospodarza. Kapsydy przybierają różne formy:bryłowe, wielościenne, pałeczkowate, bryłowo-spiralne.

Wirusy muszą się jakoś powielać,jednak się nie rozmnażają. Znam dwa cykle ich reprodukcji:lizogeniczny i lityczny, Zacznijmy od tego pierwszego. DNA (kwasdeoksyrybonukleinowy) wirusa wszczepia się w DNA gospodarza. Potemwirus przechodzi w stan uśpienia. W postaci tej zostaje przekazywanydo potomnych komórek, a kiedy stan zdrowia żywiciela spadnie, wirusprzechodzi w cykl lityczny, a więc przejmuje kontrolę nadmetabolizmem komórki. Enzymy komórki zaczynają powielać wirusoweDNA/RNA i białka kapsydowe. Potem dochodzi do etapu składania,czyli łączenia materiału genetycznego z białkami kapsydowymi,następnie komórka ulega rozerwaniu i wirus przenosi się do nowej.Zdarza się, że dochodzi do pewnych zmian w ułożeniu i budowiebiałek kapsydowych, co utrudnia walkę z wirusami, zwłaszczawystępuje to u wirusów posiadających RNA.

W klasyfikacji wirusów bierze siępod uwagę: wielkość, kształt, rodzaj materiału genetycznego, typkomórki żywiciela. Klasyfikacja ma więc charakter sztuczny.Zestawienie ze względu na typ komórki, które atakują:

Cechy:	Bakteriofagi (wirusy bakteryjne):	Wirusy roślinne:	Wirusy zwierzęce:
Kształty:	Pałeczkowate, wielościenne.	Pałeczkowate.	Często wielościenne.
Rodzaj m. genetycznego:	Głównie DNA.	Głównie RNA.	DNA lub RNA.
Dodatkowe informacje:	Kapsyd wirusa pozostaje poza komórką żywiciela.	Rodzaj wirusa określa się poprzez objawy rośliny.	Bardzo wyspecjalizowane - atakują konkretne narządy.

Choroby wywoływane przez wirusy:

Wścieklizna:	Rozwija się w mózgu; bezpośredni kontakt zwierząt; śmiertelna. Głównym objawem jest wstręt do wody.
Pryszczyca:	Choroba bydła oraz parzystokopytnych, objawem jest owrzodzenie pyska i racic. Wirus przenoszony jest przez ptaki. U ludzi pryszczyca występuje sporadycznie.
Nosówka:	Wirus atakuje płuca, przewód pokarmowy kub mózg ssaków; śmiertelna.
Myksomatoza:	Śmiertelna choroba atakująca wyłącznie króliki - poraża ich układ nerwowy.
AIDS:	Zespół nabytego niedoboru odporności. Wirus HIV atakuje białe krwinki człowieka. Przenosi się drogą płciową bądź za pośrednictwem zakażonej krwi. Prowadzi do śmierci na skutek rozwoju chorób, które nie mogą być zwalczane.
Żółtaczka zakaźna:	Występuje w kilku odmianach. Prowadzi do uszkodzenia wątroby, a czasem też do śmierci.
Zapalenie opon mózgowych:	Choroba wywoływana przez wiele wirusów.
Grypa:	Niekiedy może doprowadzić do śmiertelnych powikłań. Wirus szybko ulega mutacji.

Wiriod to wirus pozbawionykapsydu, którego materiałem genetycznych jest zawsze RNA. Wywołujechoroby ziemniaków i owoców cytrusowych. Prion to cząsteczkabiałka, powodująca choroby centralnego układu nerwowego bydła (choroba szalonych krów),owiec (scrapie) i człowieka (Creutzfeldta-Jakoba, kuru, syndrom Gerstmanna-Strausslera-Scheinkera, rodzinna bezsenność). Białka te odkrył w 1997 r. (za co otrzymał Nagrodę Nobla) Stanley Prusiner. Wszystkie choroby wywoływane przez chorobotwórcze białka są śmiertelne. W 1988 roku zakazano dodawanie do paszy mięsa i kości zmarłych owiec, stwierdzono bowiem, że to przyczynia się do powiększenia liczby chorych.

Bibliografia:

Biologia klasa 1. OPERON, zakres rozszerzony, Gdynia 2005
Problemy światowej ekologii - z czym wchodzimy w XXI wiek, Wacława A. Godlewska-Lipowa i Janusz Y. Ostrowski, Wydawnictwo Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego, Olsztyn 2000

Dział 2 - Prokarionty

2011-10-17T18:30:00.001+02:00

Prokarionty są pozbawione jądrakomórkowego, ich materiał genetyczny zgromadzony jest wcytoplazmie. Mureina, z której zbudowane są ich ściany komórkoweto substancja białkowo-cukrowa. Ze ściany komórkowej wystająfimbrie, czyli narządy służące do utrzymania bakterii na podłożuoraz są wykorzystywane w procesie płciowym zwanym koniugacją.Niektóre prokarionty potrafią prowadzić utajone życie zwaneanabiozą.

Występują prokariontyheterotroficzne i autotroficzne. Te pierwsze wchłaniają związkiorganiczne przez błonę i ścianę komórkową. Organizmy samożywnesyntetyzują związki organiczne z nieorganicznych. Energia potrzebnado syntezy tych związków pochodzi z chemosyntez. Przykładembakterii przeprowadzającej chemosyntezy jest Nitrobacter Agilis.Bakterie, które przeprowadzająchemosyntezy, nazywa się nitryfikacyjnymi. Bakteriochlorofil tooczywiście podstawowa substancja, bez której fotosynteza niemogłaby się odbyć. Sinice, czyli rodzaj samożywnych bakteriiwykształciły chlorofil a, który zwiększa efekt procesufotosyntezy – są więc bardziej rozwiniętą grupą bakterii(kiedyś nawet uznawane były za rośliny). Reakcje fotosyntezy chybakażdy z nas zna, ale dla przypomnienia: woda + tlenek węgla (IV) +światło → glukoza + tlen; w równaniu stechiometrycznymprzedstawia się to tak: 6H₂O + 6CO₂ +

h

ν

(energia świetlna) → C₆H₁₂O₆ + 6O₂ .

Budowy bakterii tlenowej.
Źródło: http://terazwiedza.pl

Budowo bakterii tlenowej fotosyntetyzującej.
Źródło: http://terazwiedza.pl

Kiedybakteria oddycha beztlenowo, zachodzi proces fermentacji, któregoproduktem, jest często pożądany przez ludzi alkohol etanol, kwasmlekowy, kwas octowy i zawsze dwutlenek węgla, i energia. Procesoddychania z udziałem tlenu jest kilkakrotnie bardziej wydajny niżoddychanie beztlenowe. Anaeroby oddychają bez tlenu, a aeroby ztlenem. Azotobacter,Rihzobium, Clostridiumpasteurianum i sinice potrafiąprzyswajać wolny azot.

Bakterierozmnażają się bezpłciowo (podział komórki, fragmentacja), żebyurozmaicić swój kwas deoksyrybonukleinowy, prokarionty wykształciłyproces zwany koniugacją, podczas tego procesu dwa osobnikiwymieniają ze sobą DNA (więcej o tym procesie przy orzęskach,jednakże u nich występują jądra, więc proces trochę sięróżni).

Bakteriemożna podzielić na grama-dodatnie i grama-ujemne. Bakterie mającegrubą ścianę mureinową zaliczane są do grama dodatnich i barwiąsię w odcieniach niebieskiego. Natomiast grama-ujemne przybierająbarwę czerwoną (np. Escherichiacoli) i mają dwiebłony komórkowe i cienką ścianę. Obrazek po lewej stronie, mojewłasnoręcznej roboty pomoże to utrwalić. Bakterie te barwi się fioletem krystalicznym z jodem, a następnie opłukuje alkoholem.

Poniżejprzedstawiam tabele, w której wyodrębniłem archeany i bakteriewłaściwe, czyli inaczej mówiąc, jest to mini podziałsystematyczny.

Archeany (archebakterie):	Bakterie właściwe (eubakterie):
DNA podzielone na odcinki; brak mureiny; żyją w ekstremalnych warunkach.	Sinice: samożywne, posiadają fikocyjaninę i fikoerytrynę, potrafią wiązać wolny azot (dzięki heterocystom). Promieniowce: grama-dodatnie, żyją głównie w glebie, tworzą kolonie. Krętki: bakterie, poruszają się ruchem wijącym. Protobakterie: najpospolitsze formy prokariontów.

Osobiście nie interesują mnieposzczególne grupy bardziej szczegółowo, dlatego nie będę nasiłę pisać o tym, co mnie nie kręci. Jeżeli kogoś tointeresuje, to odsyłam choćby do Wikipedii, encyklopedii, albopodręcznika biologii lub jakiejś innej książki.

Prokarionty symbiotycznecharakteryzują się korzystnymi relacjami z gospodarzem, przykłademjest Bacteroides, który żyjąc w żwaczy przeżuwaczu krowy(albo innego zwierzęcia) trawi celulozę, czyli jeden z głównychskładników roślin. Kolejnym przykładem może być Pillotina,która żyje w jelicie termitów albo Rhizobium przyswajającywolny azot, który współżyje z roślinami motylkowymi (groch,fasola, łubin, wyka).

Bakterie dzieli się często ze względu na ich cechy morfologiczne, często jej nazwa pochodzi od formy morfologicznej. I tak np. Escherichia coli (po polsku Pałeczka okrężnicy) przybiera wygląd pałeczki. Treponema pallidum (Krętek blady) wywołujący kiłę, jest krętkiem.Wyróżnia się formy kuliste (ziarniaki, dwoinki, paciorkowce, gronkowce, pakietowce), formy wydłużone (pałeczki, laseczki, maczugowce), formy skręcone spiralnie (przecinkowce, śrubowce, krętki) oraz formy rozgałęzione (promieniowce, prątki).

Formy morfologiczne bakterii. Dzięki uprzejmości: http://terazwiedza.pl

Niekiedy prokarionty nie wnoszą nicnegatywnego do współżycia z żywicielem, takie stosunki nazywa siękomensalistycznymi, przykładem dotyczącym nas jest Escherichiacoli, która żyje w końcowej części naszego układupokarmowego.

Każdemu z nas jednak bakterie kojarząsię z czymś złym – choć niekoniecznie po serii reklam Actimela(taki smaczny, ale bardzo drogi jogurcik). Takimi złymiprokariontami są oczywiście pasożyty, żerują one na żywicielu,niszcząc tkankę i wytwarzając substancje toksyczne, które sączynnikami chorobotwórczymi.

Niektóre choroby wywołane przezbakterie: tężec, czerwonka bakteryjna, trąd, dżuma, cholera, durbrzuszny, gruźlica, zapalenie płuc, kił, rzeżączka. Nie widzęnajmniejszego sensu pisaniu i ich objawach i przebiegach, bo jeślikogoś to interesuje, to ma masę różnych opracowań.

Człowiek wykorzystuje bakterie do:produkcji alkoholi, kwasów organicznych, antybiotyków, hormonów,enzymów, witamin, aminokwasów, insuliny, czynnika krzepliwościkrwi; używa się ich do: kiszenia ogórków, kapusty, oliwek,zsiadania mleka,; sinice jako nawozy, a biogaz do ogrzewaniapomieszczeń.

Bibliografia:

Biologia klasa 1. OPERON, zakres rozszerzony, Gdynia 2005
http://terazwiedza.pl

Mały teścik

2011-10-16T23:58:00.003+02:00

Obrazek:

Obrazek2:

Obrazek3:

Obrazek4:

Wstęp do biologii

2011-10-16T20:10:00.001+02:00

Biologiato nauka o organizmach żywych. Nie udało się jeszcze w krótkisposób zdefiniować życia. Znamy jednak podstawowe cechy życiowe(jest ich 7): odżywianie, wzrost i rozwój, oddychanie, wydalanie,reagowanie na bodźce, ruch i rozmnażanie się. Nie wszystkie żyweorganizmy spełniają każdy z tych aspektów, np. rośliny nieporuszają się, inne organizmy nie wydalają.

Zalepszy atrybut, którym określa się istotę żywą, uznaje siębudowę komórkową. W komórkach znajduje się kwasdeoksyrybonukleinowy, w skrócie DNA, który u każdego organizmuma praktycznie ten sam sposób kodowania. Służy on do przekazywaniadanych cech potomkom, dzięki czemu zapewniona zostaje ciągłośćpopulacji i gatunku.

Ciekawymiistotami są wirusy, gdyż nie są zbudowane z komórek ani nie mająwłasnego metabolizmu, nie wiadomo więc czy żyją.

Badaczewyróżniają trzy poziomy złożoności organizmów:

komórkowy – dotyczy struktur komórkowych i samej komórki;
organizmalny – dotyczy tkanek, narządów i całych organizmów;
ponadorganizmalny – dotyczy populacji i biocenozy.

Naukama za zadanie zdobywać i uporządkowywać wiedzę na świecie. Każdanauka opiera się na dedukcji i indukcji. Dedukcja wyglądaschematycznie tak: przesłanka → wnioski. Indukcja tak:szczegóły → uogólnienie. Jeśli chcemy stworzyć jakieś prawonaukowe (np. - często używane przez kobiety - wszyscy mężczyźnisą tacy sami), trzeba najpierw wystawić hipotezę, która policznych potwierdzeniach (obserwacjach i badaniach) przekształca sięw teorię naukową, następnie teoria ta musi zostać powszechnieuznana i tak rodzi się prawo naukowe.

Malowidłanaskalne w jaskini Lascaux we Francji i w Altamirze w Hiszpanii sądowodami na to, że prehistoryczni ludzie interesowali się przyrodą.Potem, w starożytności i średniowieczu postęp w nauce biologiibył ogromny. Jednym z największych sukcesów było stworzeniemikroskopu w XVI wieku. Co do mikroskopów to dzielą się ona naoptyczne (przybliżenie około 1500 razy) i elektronowe (przybliżanawet milion razy). Mikroskopami elektronowymi nie da sięprzeprowadzać obserwacji komórek żywych.

Poniżejprzedstawiam tabele z postaciami, które odznaczyły się w naucebiologii. Warto poczytać o tych ludziach nieco więcej. Choć mnieosobiście to nie interesuje.

Nazwisko i czas życia:	Informacje:
Hipokrates, V i IV wiek p.n.e.	Lekarz i uczony z Kos (miasto w starożytnej Grecji). Określił, czym jest etyka zawodu lekarza, do dziś funkcjonuje przysięga Hipokratesa.
Arystoteles, IV wiek p.n.e.	Stworzył pierwszy system klasyfikacji roślin i zwierząt.
Galen, II wiek p.n.e.	Opracował podstawy fizjologii człowieka i zwierząt; lekarz.
Andreas Vesolius, XVI wiek	Opisał budowę ciała człowieka.
Zachariasz Jansen, XVI i XVII wiek	Optyk, który stworzył mikroskop.
William Harvey, XVI i XVII wiek	Przedstawił cały obieg krwi u człowieka i wyjaśnił pracę serca.
John Ray, XVII i XVIII wiek	Podał definicję gatunku.
Karol Darwin, XIX wiek	W 1858 przedstawił teorię ewolucji biologicznej (tak zwany darwinizm).
Joseph Edward, XX i XXI wiek	Dokonał pierwszego przeszczepu.

Nawiązującdo Arystotelesa klasyfikacja roślin i zwierząt to inaczejsystematyka, czyli podział na jednostki systematyczne(taksony) zgodzie z pewnymi regułami (regułami taksonomii).Systematyka to wyodrębniona dziedzina biologii. W 1758 dziełoLinneusza uznano oficjalnie za współczesną systematykęzoologiczną. Cechy tej systematyki to: nomenklatura binominalna(dwuczęściowa nazwa), rangi systematyczne, nazewnictwo łacińskie,opisany okaz muzy być dostępny dla innych badaczy, zasadapriorytetu (czyli kto pierwszy opisał, ten nazywa ów gatunek).Systemy klasyfikacji dzielą się na: sztuczne (np. ze względu nabudowę morfologiczną ciała) i naturalne (np. filogenetyczna, czylize względu na DNA). Do klasyfikacji organizmów używa się terazprogramów komputerowych, które tworzą np. kladogramy – drzewarodowe. Do tej pory poznano 1,75 mln gatunków, jednak naukowcy z Amerykańskiego Muzeum Historii Naturalnej w Nowym Jorku przewidują, że na Ziemi żyje około 100 milionów.

Zdarzasię, że organizmy blisko niespokrewnione ze sobą ewoluują wpodobny sposób, nazywa się to konwergencją. Natomiastparalelizm ewolucyjny to równoległe ewoluowaniespokrewnionych ze sobą szczepów.

Biologiato obszerna nauka, dlatego dzieli się ją na naukę o zwierzętach(zoologię) i roślinach (botanikę), a te na jeszcze bardziejszczegółowe dziedziny (np. malakologia – nauka o mięczakach czymikologia – nauka o grzybach).

Teścik (odp. zaznacz myszką, to się wyświetlą):

Pytanie 1.

Podaj przynajmniej 4 cechy życia.

Odp 1. Odżywianie, wzrost i rozwój, oddychanie, wydalanie, reagowanie na bodźce, ruch i rozmnażanie się.

Pytanie 2.

Rozszyfruj skrót DNA.

Odp 2. DNA - Kwas deoksyrybonukleinowy.

Pytanie 3.

Wymień poziomy „złożonościorganizmów” i napisz czym się charakteryzują.

Odp 3. Są to: komórkowy – dotyczy struktur komórkowych i samej komórki; organizmalny – dotyczy tkanek, narządów i całych organizmów; ponadorganizmalny – dotyczy populacji i biocenozy.

Pytanie 4.

Napisz czym różni się dedukcja odindukcji i podaj po przykładzie każdej z nich.

Odp 4. Dedukcja z góry coś zakłada i przyporządkowuje temu coś innego, a indukcja z kilku cech stawia pewne uogólnienie. Dedukcja: Wszyscy Mateusze są fajni, więc jestem fajny. Indukcja: Ten Mateusz jest głupi, tego nie lubię, a ten Mateusz jest brzydki, więc Mateusze są niefajni.

Pytanie 5.

Gdzie odnaleziono naskalne malowidła?

Odp 5. W jaskini Lascaux we Francji i w Altamirze w Hiszpanii.

Pytanie 6.

Dokończ zdania:

a) Etykę zawodu lekarza określaprzysięga... Hipokratesa.

b) W 1858 roku Karol Darwinprzedstawił...teorię ewolucji.

Pytanie 7.

Podaj dwie cechy systematyki Linneusza(które spełnia się również współcześnie).

Odp 7. Nomenklatura binominalna, rangi systematyczne, nazewnictwo łacińskie, opisany okaz ogólnie dostępny, zasada priorytetu.

Pytanie dodatkowe: czy oglądałeśDragon Balla?

Jeśli tak, to jesteś swój ziom! Jeśli nie, to polecam!

Niedługo kolejny wpis

2011-10-10T23:20:00.002+02:00

Mam ostatnio mało czasu, a raczej mało czasu na pisanie notatek, ale już jutro powinna pojawić się jakaś.

1) Miałem iść na Podkarpacki Konkurs Chemiczny, ale to nie jest mój poziom niestety...
2) Skończyłem przed chwilą II tom Mrocznej Wieży, polecam!
3) Miałem dziś stłuczkę z samochodem, przez co moja rodzina będzie musiała zapłacić trochę kasy, szlag mnie przez to trafiał, ale już mi przechodzi.
4) Olałem dziś naukę z powodu stresu i zdenerwowania, ale od jutra muszę się wziąć w garść, mam strasznie dużo rzeczy do roboty. I muszę załatwić duplikat karty rowerowej. II muszę iść do lekarza, żeby dostać skierowanie do Rzeszowa, do kardiologa i skierowanie do lekarza sportowego - jeśli chcę wciąż trenować boks. III muszę skołować kasę na półmetek (65 zł). IV muszę wykręcić się dziewczynie, bo inaczej niczego nie zrobię :(. Jeśli spełnię choć jedno zadanie będę zadowolony.

No to poznaliście mnie trochę prywatnie, do zobaczenia jutro! ; )

Brak komentarzy

2011-10-04T15:42:00.002+02:00

Mam już na blogu zanotowane ponad 1000 odwiedzin, obecnie dość często statystyki pokazują 50 odsłon dziennie, mam nadzieję, że w przyszłości będą pokazywać 150.

Jednakże, moglibyście komentować wpisy,pisać czy są dobre czy złe, oceniać je, mówić czy są pomocne, czy za długie itp. To będzie bardzo mi pomagało w pracy :) Zachęcam więc do komentowania!

Pozdrawiam słonecznie Mateusz ;D

Ogólnopolski Konkurs Ekologiczny EKO-PLANETA

2011-09-29T14:12:00.002+02:00

Dnia 6 marca odbędzie się konkurs ekologiczny. Są jakieś nagrody. Chyba jest płatny. Więcej informacji -> tutaj. Ja chyba wezmę udział, ale jeszcze się nie zdecydowałem.

Test BIOLOGIA-OXFORD.Plus

2011-09-29T14:02:00.002+02:00

Dnia 21 października 20011 roku odbędzie się konkurs biologiczny. Trzeba zapłacić 7zł, niby dostaje się za to jakąś książkę, aczkolwiek w mojej szkole nikt takiej książki raczej nie dostanie. Szkoły muszą wysłać pieniądze do 30 września, czyli do jutra. Ja się zapisałem, liczę że jako tako mi pójdzie. Są jakieś nagrody, choć aż na tyle nie liczę. Więcej informacji -> tutaj.

Dodałem kilka notatek gotowych do druku :)

2011-09-25T15:42:00.003+02:00

Jak wyżej.

Ryby w polskich wodach

2011-09-15T14:04:00.003+02:00

Ryby polskich wód przez Modrzewiak

Zjadacze ławic ryb

2011-09-15T14:04:00.000+02:00

Zjadacze ławic ryb przez Modrzewiak

21. Osłonice i bezczaszkowce – strunowce niższe

2011-09-14T22:14:00.003+02:00

Typ: Strunowce (Chordata)

Podtyp: Osłonice (Tunicata,Urochordata)
Podtyp: Bezczaszkowce (Acrania,Cephalochordata)
Podtyp: Kręgowce (Vertebrata)

21.1. Charakterystyczne cechy strunowców

2011-09-14T22:13:00.006+02:00

Obecność struny grzbietowej, odgrywającej rolę wewnętrznego szkieletu osiowego.
Układ nerwowy ma postać cewki nerwowej, leżącej na grzbiecie, nad struną grzbietową, u większości strunowców w cewce wyodrębniają się dwa odcinki, z których przedni przekształca się w mózgowie, a pozostałą część tworzy rdzeń kręgowy.
Na pewnym etapie życia zarodkowego strunowców, w początkowym odcinku prajelita tworzy się zagłębienie zwane kieszonkami skrzelowymi, mogą się one przekształcić w szczeliny skrzelowe, przez które woda dostaje się do skrzeli – narządów wymiany gazowej u wodnych strunowców. Natomiast i lądowych, które mają płuca, kieszonki skrzelowe przekształciły się np. w kosteczki słuchowe, trąbkę słuchową, elementy krtani i tchawicy.
Serce znajduje się po brzusznej stronie ciała.
Mają ogon, czyli umięśniony odcinek ciała położony za odbytem, zawierający przedłużenie cewki nerwowej lub rdzenia kręgowego, struny grzbietowej lub kręgosłupa.

21.3. Budowa i biologia lancetnika – swoistego modelu strunowców

2011-09-14T22:13:00.003+02:00

Przedstawicielem strunowców bezkręgowców jest lancetnik. Posiada on cechy strunowców i bezkręgowców:
a) Cechy strunowców: cewka nerwowa, leżąca bezpośrednio nad struną; gardziel przebita szczelinami skrzelowymi.
b) Cechy bezkręgowców: metamerie widoczne w ułożeniu mięśni i układzie wydalniczym; zamknięty układ krwionośny; protonefrydialny układ wydalniczy; opływowy kształt ciała; brak oczu; brak czaszki.

20. Szkarłupnie – zwierzęta wtórouste o promienistej symetrii ciała

2011-09-12T21:02:00.000+02:00

Typ: Szkarłupnie (Echinodermata)

Gromada: Liliowce (Crinoidea)
Gromada: Rozgwiazdy (Asteroidea)
Gromada: Wężowidła (Ophiuroidea)
Gromada: Jeżowce (Echinoidea)
Gromada: Strzykwy (Holothurioidea)

· Wtórnie stały się organizmami o symetriipięcioramiennej (regresja).

· Żyją najczęściej na dnie zasolonych mórz.

20.1. Pochodzenie i znaczenie

2011-09-12T21:01:00.006+02:00

· Współcześnie prawie 7 tysięcy gatunków.

20.2. Budowa i wybrane czynności życiowe szkarłupni

2011-09-12T21:01:00.002+02:00

· Pokrycie ciała:nabłonek i tkanka łączna powstała z mezodermy, tworząca wewnętrzny pancerz w postaci wapiennych płytek.

· Układkrwionośny: tworzy kanał okrężny, od którego odchodzą boczne kanały,praktycznie brak serca.

· Układnerwowy: brak mózgu, pierścienie nerwowe występujące po stronie grzbietoweji brzusznej, a od nich promieniście odchodzą nerwy.

· Układoddechowy: oddychanie odbywa się całą powierzchnią ciała.

· Układpokarmowy: otwór gębowy znajduje się po dolnej stronie ciała, natomiastodbytowy po grzbietowej. U jeżowców pojawił się specyficzny narząd żujący –latarnia Arystotelesa.

· Układwydalniczy: brak.

· Układambulakralny (wodny): bardzo charakterystyczny i wyjątkowy dlabezkręgowców, jego funkcja polega na wtłaczaniu lub odciąganiu wody do nóżek iz nóżek, które kurczą się lub wydłużają. Układ ten może pełnić kilka funkcji, np.narządu dotyku, narządu chwytnego, narządu ruchu i wymiany gazowej.

20.3. Rozmnażanie i rozwój szkarłupni

2011-09-12T21:00:00.003+02:00

· Szkarłupnie są zazwyczaj rozdzielnopłciowe zzapłodnieniem zewnętrznym. Występują różne typy larw, przy czym larwa wykazujesymetrię dwuboczną.

20.4. Przegląd i znaczenie szkarłupni

2011-09-12T20:59:00.003+02:00

· Rozgwiazdy i wężowidła mają dużą zdolnośćregeneracyjną, mogą rozmnażać się przez podział.

· Szkarłupnie to wyłącznie organizmy morskie,mające małą tolerancję na zmianę zasolenia.

Dlaczego krew krzepnie

2011-09-01T23:43:00.000+02:00

Komórki roślinne

2011-08-25T15:58:00.000+02:00

Rośliny nasienne

2011-08-25T13:12:00.000+02:00

Prawidłowy poród

2011-08-23T00:35:00.001+02:00

Gawędy o drzewach, Maria Ziółkowska, Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza, Warszawa 1988, wydanie II

2011-08-22T22:10:00.000+02:00

Opowieści o drzewach. Autorka w bardzo miły i dowcipny sposób pisze o historii danych drzew, o obyczajach z nimi związanymi i kulturze. Książki nie polecam osobą, które chcą dowiedzieć się jak zbudowana jest dana roślina (choć i te elementy się pojawiają), lecz ludziom, którzy chcą ją poznać „towarzysko”. Autorka opisuje m.in. jak dane drzewo dotarło do Polski, jakie były największe zabobony dotyczące tej rośliny, mity, legendy. Pani Maria używa wielu motywów historycznych, więc nauka o drzewach idzie w parze z nauką o przeszłości. Minusem jest to, że na każde drzewo przypada jeden byle jak narysowany szkic. Plusem natomiast jest możliwość wyobrażenia sobie obyczajów ludzi, poznania kultury dawnych Polaków, pośmiania się z przedziwnych obyczajów dawnych. Osobiście bardzo mi się spodobała, choć wiele rzeczy szybko mi umknęło gdzieś za rogiem.

Krwinka-krew-życie, Zofia Kuratowska, wydanie II uzupełnione, Warszawa 1981, Wydawnictwo OMEGA

2011-08-22T22:09:00.002+02:00

Jak sam tytuł wskazuje książka skupia się na dostarczeniu czytelnikowi informacji o krwi. Głównie są to informacje związane z budową, dosyć trudne do wyobrażenia z powodu małej ilości obrazków, jak też trudnych słów. Oprócz tego znaleźć można funkcje krwi, ciekawostki, choroby, gdzie wytwarzana jest krew, od którego tygodnia płód zaczyna wytwarzać własną krew, czemu krew jest czerwona, dokładnie przedstawiony rozwój erytrocytów. Aha, głównie książka skupia się w okół erytrocytów, mniej na białych krwinkach i płytkach krwi.

Rozmowy z lekarzami, Jacek Żakowski, Warszawa 1987, Młodzieżowa Agencja Wydawnicza

2011-08-22T22:08:00.001+02:00

Bardzo miła książka, w formie dialogów. Rozmówcy opowiadają o rozwijaniu się polskiej medycyny, o sobie, a często też o wojnie. Wypowiedzi lekarzy są autobiograficzne. Można się dowiedzieć jak wyglądało studiowanie za czasów wojny, ile lat Polska jest medycznie zacofana w porównaniu do krajów zachodnich. Prosta w odbiorze, polecam.

Dietetyka, Podręcznik dla technikum, wydanie siódme, Warszawa 1986, Wydawnictwo Szkolne i Pedagogiczne

2011-08-22T22:07:00.002+02:00

Podręcznik jest dobry, na początku zawarte są podstawowe informacje na temat pracy dietetyka oraz sposobu przygotowywania diet. W dalszej części możemy odnaleźć diety, które pomagają przy zwalczaniu choroby. Tych diet jest bardzo dużo. Autorzy podają gotowe jadłospisy, jak i informacje jak stworzyć własny.

Mięsień, prof. dr. D. R. Wilkie, Warszawa 1971, Państwowy Zakład Wydawnictw Lekarskich, tłumaczył mgr inż. Wiesław Szydłowski

2011-08-22T22:06:00.003+02:00

Lektura bardzo trudna w odbiorze, skierowana bardziej do studentów, a może nawet lekarzy. Wiele przykładów doświadczeń, mało praktycznych informacji skierowanych dla przeciętnego czytelnika. Kompletnie nie rozumiałem co czytam.

Świat roślin część I i II, Praca zbiorowa pod redakcją Józefa Prończuka, Warszawa 1986, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Wydanie IV

2011-08-22T22:06:00.000+02:00

Książki nie polecam, kilka ciekawych informacji, ale sama w sobie trudna w odbiorze, przestarzale nazewnictwo.

Rośliny borów, Wanda Laskowska

2011-08-22T22:03:00.003+02:00

Cienka książka. Po jednej stronie rysunek rośliny, a na drugiej jej opis, głównie zewnętrzny.

Nieproszeni goście naszych domów, Mirosław Huszcz, 1986, Wydawnictwo Instytut Wydawniczy Związków Zawodowych

2011-08-22T22:01:00.006+02:00

Nieproszeni goście naszych domów to wg książki: szczury, komary, muchy, myszy, motyle, pchły, wszy itp. Czytając możemy dowiedzieć się skąd wzięły się w Europie dane istoty, jak wyglądają (zarówno z opisów jak i szkiców), jak często i licznie się rozmnażają, jakie miejsca w naszych domach lubią i co najważniejsze: jak je zwalczyć. Autor podsuwa nam sposoby domowe jak i środki chemiczne, które w dzisiejszych czasach raczej już się zmieniły. Co do roku wydania, to właśnie w książce można spotkać się z poglądami komunistycznymi.

Rośliny lecznicze, Jaroslav Kresanek (przekład M.Pancikova, K. Kwaśniewska-Mżyk), polskie miejsce i czas wydania: Warszawa 1983, Polskie wydawnictwo Sport i Turystyka

2011-08-22T22:01:00.005+02:00

Cóż powiem tak, książka jest ładnie posegregowana na: rośliny, choroby (tzn. jakie rośliny, w właściwie napary itp. pomagają na dane schorzenia) itp. Najgorsze jest jednak to, że na początku autor tłumaczy nam jak się przyrządza napar itp. szczerze powiedziawszy tych nazw już nie pamiętam. No i cały problem tkwi w tym, że tłumaczy to kiepsko. Książka kierowana jest bardziej do tych którzy się tym zajmowali. Aczkolwiek zwykły czytelnik może pooglądać ładne rysunki roślin i poczytać na ich temat.

Świat bakterii, Mirosława Włodarczyk, Warszawa 2002, Wydawca Proszyński i S-ka Sa

2011-08-22T22:00:00.001+02:00

W książce zawarte są informacje na temat bakterii dosyć obszernie (ponad poziom licealny). Pierwsze rozdziały napisane są w sposób prosty zrozumiały dla każdego. W środku książki autorka trochę zwiększa poziom i niektóre kwestie są dla mnie niezrozumiałe (pojawia się dużo naukowych określeń) pod koniec znów powracamy do prostych zdań. W Świecie bakterii pojawia się wiele ciekawostek oraz ciekawych rzeczy, np. dlaczego antybiotyki działają tylko na bakterie, a na wirusy już nie, albo na czym polega szczepienie.

7. Tkanki roślinne – wyspecjalizowane grupy komórek

2011-08-18T00:46:00.002+02:00

· Tkanką nazywamy grupę komórek wyspecjalizowanych do pełnienie określonej funkcji w organizmie.

· Komórki tworzące tkankę mają najczęściej wspólne pochodzenie (czyli wywodzą się z tej samej części zarodnika) i zbliżoną budowę (choć zdarzają się tkanki zbudowane z kilku odrębnych typów komórek). Najważniejszą cechą tych komórek jest konieczność przystosowania się do lądowego trybu życia (mając na myśli komórki roślinne).

· Komórki roślinne połączone są pektynami, czyli cukrowcami, które splatają ze sobą ściany sąsiadujących komórek. Łączność między nimi jest możliwa dzięki systemowi jamek, przez które przenikają pasma cytoplazmy, zwane plazmodesmami.

· W zależności od stopnia ewolucyjnego zaawansowania danej grupy roślin zielonych oraz od stopnia przystosowania do warunków lądowych stopień wykształcenia tych roślin jest różny.

· Najbardziej rozwinięte rośliny to nasienne.

· Wyróżniamy dwa podstawowe typy tkanek: twórcze i stałe.

7.1. Tkanki twórcze

· Rośliny mają „nieograniczony wzrost” ponieważ rosną przez całe życie.

· Rośliny przyrastają w ściśle określonych miejscach – najczęściej na szczycie łodygi i korzenia (wzrost) oraz pomiędzy wiązkami przewodzącymi (grubość). Jest to tak zwany wzrost zlokalizowany. Takie wzrastanie umożliwiają znajdujące się w tych miejscach specyficzne tkanki, zwane tkankami twórczymi lub merystemami.

Charakterystyka komórkowa tkanek twórczych

· Komórki tworzące tkanki merystematyczny mają charakter embrionalny.

· Są drobne, mają cienkie ściany komórkowe, gęstą cytoplazmę z niewielkimi wodniczkami, duże jądro.

· W komórkach znajdują się proplastydy, czyli nie w pełni wykształcone plastydy.

· Ich najważniejszą cechą jest zdolność do podziałów, dzięki tej cesze są one miejscem tworzenia się coraz to nowych komórek, które później różnicują i przekształcają w komórki tkanek stałych.

Rodzaje merystemów

· Merystemy zazwyczaj dzieli się ze względu ich występowania w roślinie.

· Merystemy:

Wierzchołkowe:	Wstawowe (interkalarne):	Boczne:	Przyranne (kallus):	Archesporialne:
Tworzą: stożki wzrostu łodygi i korzenia. Umiejscowione są: na szczycie rosnącej łodygi i korzenia. Powodują: przyrost na długość i nieznaczny na grubość. Stożki wzrostu zbudowane są z komórek delikatnych i wrażliwych na uszkodzenia, są chronione w łodydze przez specjalnie ukształtowane liście okrywające, a w korzeniu – przez ochronną wielokomórkową czapeczkę.	Tworzą się one zazwyczaj u tych roślin, które szybko wykształciły na szczycie łodygi kwiat lub kwiatostan. Umiejscowione są: wzdłuż łodygi w tak zwanych węzłach. Powodują: przyrost pędu na długość. Można je zaobserwować u niektórych roślin jednoliściennych (traw, turzyc), a spośród dwuliściennych między innymi także w goździkowych.	Tworzą: wtórne przyroście łodygi i korzenia na grubość. Wyróżnia się dwa rodzaje:Kambium (miazga twórcza): Tworzy się* w postaci walca wzdłuż łodygi i korzenia, pomiędzy łykiem i drewnem pierwotnym. Powoduje: przyrost na grubość, który spowodowany jest tworzeniem się merystem nowych komórek drewna (zwykle środka walca) i łyka (na zewnątrz walca). Fellogen (miazga korkotwórcza): Tworzy się* pod skórką łodygi (czyli pod pierwotną tkanką okrywającą) i produkuje nowe warstwy komórek wtórnej tkanki okrywającej, zwane korkiem. Miazga korkotwórcza w typowej postaci nie występuje w korzeniu, jest w nim zastępowana przez zewnętrzną warstwę komórek walca osiowego, czyli okolnicę.	Tworzy się w miejscach zranienia rośliny najczęściej z okolicznych komórek tkanki miękiszowej. Powoduje: stopniowe zabliźnianie się i zarastanie ran Kallus powstaje zazwyczaj u roślin wieloletnich, mających postać drzew lub krzewów.	Tworzą: haploidalne zarodniki. Umiejscowione są: w zarodniach.
				Merystemy zarodkowe: Z nich w całości zbudowane są zarodki. Umiejscowione są: w nasionach. Z takiej tkanki biorą początek niektóre inne merystemy. W jego komórkach zachodzą podziały mejotyczne.

· Często stosuje się podział tkanek merystematycznych na pierwotne i wtórne.

Pierwotne:	Wtórne:
Np. wierzchołkowe, interkalarne, niektóre archesporialne. To takie, które wywodzą się bezpośrednio z zarodkowego i powodują przyrost pierwotnej rośliny.	Np. boczne, przyranne, pozostałe archesporialne. Powstają w komórkach należących do tkanek stałych, w określonych sytuacjach przyjmują powtórnie formę embrionalną - zdolną do podziałów.

7.2. Tkanki stałe

· Cechą wyróżniającą komórki tych tkanek jest niezdolność do podziałów.

· Są większe od komórek merystematycznych, mają grubszą wtórną ściankę komórkową, dużą wakuolę, często zajmującą prawie całe wnętrze komórki oraz w pełni wykształcone plastydy.

· Są tak wyspecjalizowane, że czasem z komórki pozostaje tylko zgrubiała ściana a cale wnętrze (cytoplazma i wszystkie organelle) ulegają zniszczeniu.

· Wyróżnia się następujące rodzaje tkanek stałych: okrywająca, miękiszowa, wzmacniająca,przewodząca oraz wydzielnicza.

Tkanka okrywająca

· Tkankę ta tworzy zewnętrzną powłokę roślin, chroni ją przed niekorzystnym wpływem czynników środowiska zewnętrznego oraz przed nadmiernym parowaniem wody.

· Tkankę okrywająca dzielimy na: pierwotną i wtórną.

· Tkanka pierwotna u roślin zielonych, a także w młodych organach drzew i krzewów ma postać jednowarstwowej skórki.

· W częściach nadziemnych skórka nosi nazwę epidermy, a w korzeniach ryzodermy bądźepiblemy.

Komórki epidermy:	Ściśle do siebie przylegają, są żywe i pozbawione chloroplastów (wyjątkowo chloroplasty mogą być w skórce roślin cieniolubnych). Ich zewnętrzna ściana jest pogrubiona i dodatkowo pokryta z wierzchu, czyli adkrustowana warstwą tłuszczowców. Związki te zwane są kutyną, i tworzą jednolitą powłokę otaczającą całą nadziemną część rośliny – kutykulę.
Komórki ryzodermy:	Część podziemna rośliny nie ma tej warstwy ochronnej (zazwyczaj).

· Skórka jest tkanką niejednorodną.

· Jej komórki przekształcają się w charakterystyczne wytwory, np. aparaty szparkowe, włoski,kolce, a także włośniki.

Aparaty szparkowe:	Są konieczne do wymiany gazowej i kontrolowania parowania wody, czyli transpiracji. Składają się z dwóch komórek szparkowych (wątrobowce – wyjątek), między którymi znajduje się szczelina. Napływ wody do tych komórek powoduje zwiększenie w nich uwodnienia, czyli turgoru. W zależności od typu aparatu szparkowego powoduje to albo wygięcie komórek (w dwuliściennych) albo ich rozsunięcie (u jednoliściennych), co prowadzi do powiększenia szczeliny. I odwrotnie, jeśli wody brakuje w komórkach. Największe skupisko aparatów szparkowych to spodnia powierzchnia liści, choć spotykane też są na wierzchu liści, na niezdrewniałych łodygach, na owocach. Nie ma ich w skórce korzenia.
Włoski:	Są tworami jedno- lub wielokomórkowymi. Spełniają różne funkcje. Rozgałęzione włoski tworzą grubą „filcową” powłokę na liściach i łodygach, zwaną kutnerem. Taka puchata warstwa chroni roślinę przed nadmiernym nasłonecznieniem i gwałtownymi zmianami temperatury, ograniczając parowanie, a także zniechęca pasożyty. Występują m.in., u szarotki alpejskiej* i dziewanny. Włoski czepne są zaopatrzone w różnego rodzaju haczyki, dzięki którym umożliwiają roślinom przyczepienie się do podłoża. Występują m.in., u chmielu* iprzytulii czepnej. Włoski parzące pełnią funkcje obronne. Występują m.in., u pokrzywy. Włoski wydzielnicze (gruczołowe) produkują olejki zapachowe (np. pelargonii) lub enzymy trawienne w wypadku roślin owadożernych (np. rosiczki). *Włoski są charakterystyczne dla nadziemnej części rośliny.
Kolce:	W ich tworzeniu bierze udział skórka oraz leżąca poniżej tkanka miękiszowa. W przeciwieństwie do cierni, które są skróconymi pędami, kolce nią mają własnej wiązki przewodzącej i dają łatwo się odłamać. Występują m.in., u róży, na jej łodydze.
Włośniki:	Tworzone są przez ryzodermę (skórkę korzenia) w jego szczytowej części. Są zawsze jednokomórkowe. Ich rolą jest zwiększenie powierzchni, która pobiera wodę i związki nieorganiczne (sole mineralne). Włośników nie mają rośliny wodne i żyjące w mikoryzie elektroficznej z grzybami.

Wtórna tkanka okrywająca

· Korek (fellem) to wtórna tkanka okrywająca, tworzy się na organach wykazujących wtórny przyrost na grubość, zastępując skórkę, która z czasem odpada.

· Korek jest wytworem fellogenu i składa się z licznych martwych komórek, z których pozostały jedynie ściany komórkowe wypełnione powietrzem. Ściany te zawierają substancje zwaną suberyną.

· Jest on strukturą lekką i całkowicie nieprzepuszczalną dla gazów i pary wodnej. Dzięki takiej budowie korka, jest on znakomitym izolatorem termicznym. Ogranicza parowanie i wymianę gazową, dlatego wykształcone są przetchlinki, czyli miejsca w których komórki nie przylegają ściśle do siebie.

· W przeciwieństwie do aparatów szparkowych, przetchlinki składają się z martwych komórek i są stale otwarte. Fellogen, oprócz tworzenia nowych komórek korka, często odkłada też jedną lub kilka warstw żywych komórek do wewnątrz. Mają one cechy komórek miękiszowych i zwane są fellodermą.

· Łącznie wszystkie te trzy warstwy (korek, fellogen i felloderma) tworzą korkowicę.

Tkanka miękiszowa

· Przez botaników bywa nazywana parenchymą, ale nie należy traktować jej jak parenchymę wypełniającą wnętrze jamy ciała płazińców.

· Jest podstawowym rodzajem tkanek, które budują wnętrze rośliny.

· Jej komórki są: duże, mają dużą wakuolę, cienkie ściany komórkowe, pomiędzy komórkami występują mniejsze lub większe przestwory komórkowe.

· Podstawową postacią tej tkanki jest – miękisz zasadniczy, oprócz jego występuje też w kilku innych odmianach.

· Charakterystyka miękiszów:

Miękisz asymilacyjny:

Jego komórki mają liczne soczewkowate chloroplasty; jego tkanka, która ma największy udział w fotosyntezie. Miękisz ten przybiera takie formy jak:

Miękisz gąbczasty:

ma duże przestwory komórkowe; występuje u roślin: jednoliściennych, dwuliściennych i paprotników.

Miękisz palisadowy:

zbudowany jest z komórek cylindrycznych o małych przestworach; występuje w górnej części liści u dwuliściennych i paprotników.

Miękisz wieloramienny:

jego komórki mają silnie pofałdowaną powierzchnię; występuje w igłach niektórych nagonasiennych.

Miękisz spichrzowy:

Nie posiada chloroplastów; zawiera liczne ziarna materiałów zapasowych tj. skrobi, tłuszczów lub białek; występuje w organach spichrzowych roślin, czyli np. w bulwach ziemniaków, korzeniach marchewki, liści kapusty, cebuli oraz w mięsistych częściach owoców i w nasionach.

Miękisz wodonośny:

Służy do magazynowania wody; występuje u roślin mających ograniczony dostęp do wody, na przykład u kaktusów, rozchodników czy wilczomleczy, czyli u tak zwanych sukulentów.

Miękisz powietrzny (przewietrzający):

Ma bardzo rozwinięty system przestworów międzykomórkowych, tworzące prawdziwe kanały wentylacyjne, którymi gazy mogą swobodnie przemieszczać się w roślinie. Taki miękisz występuje u roślin bagiennych i wodnych mających takie organy jak (np. korzeń), w których wymiana gazowa jest utrudniona.

Tkanka wzmacniająca

· Tkanka ta jest przystosowana do obciążeń mechanicznych występujących w środowisku lądowym.

· Komórki tkanki wzmacniającej mają zgrubiałe ściany, ich rozmieszczenie w roślinie powoduje wytrzymałość na czynniki dynamiczne (np. wiatr), a także statyczne (np. masa liści czy owoców).

· Wyróżnia się dwa podstawowe rodzaje tkanki wzmacniającej: kolenchymę oraz sklerenchymę:

Kolenchyma (zwarcica):

Sklerenchyma (twardzica):

· Jest zbudowana z komórek żywych.

· Często jej komórki zawierają chloroplasty.

· Jej komórki mają celulozowo-pektynowe wzmocnienia.

· Albo w narożnikach komórek –kolenchymę kątową.

· Albo na stycznych powierzchniach kolejnych warstw komórek – kolenchymę płatową.

· Tkanka ta występuje w ogonkach liściowych oraz w obwodowych częściach młodych łodyg zielonych.

· Nie hamuje wzrostu tych organów, bo zbudowana jest z elastycznych komórek.

· Jest zbudowana z komórek martwych.

· Jej komórki zawierają często samą ścianę komórkową.

· W tych ścianach odkłada się cukier lignina (pomiędzy włóknami celulozowymi), czyli ściany są inkrustowane ligniną.

· Ściany te nazywa się zdrewniałymi.

· Włókna sklerenchymatyczne to wydłużone (do 10cm w łodygach) elementy sklerenchymy.

· Elementy sklerenchymy mogą też być graniaste bądź okrągławe i wtedy nazywane są komórkami kamiennymi lub sklereidami (tworzą takie struktury, jak łupiny nasion np. orzechy, pestki); są też rozpuszczane w tkance miękiszowej np. w pobliżu gniazda nasiennego owocu gruszy.

· Ogólnie włókna spotyka się w łodygach, które zakończyły swój wzrost, a także w drewnie wtórnym.

Tkanka przewodząca

· Tkanka służy do transportu substancji w roślinie.

· Transport odbywa się w dwóch kierunkach: od korzeni do liści – woda i sole mineralne; od liści po całej roślinie, w tym też organów spichrzowych – produkty fotosyntezy (asymilaty).

· Rośliny dużo łatwiej transportują wodę niż asymilaty.

· Wodę przewodzą łatwiej, ponieważ parując tworzy podciśnienie wyciągające w górę następne porcje wody bez użycia energii rośliny. Nazywa się to biernym mechanizmem transportu, zwany też siłą ssącą liści.

· Produkty fotosyntezy natomiast muszą być jakby na siłę przepychane z komórki do komórki przy użyciu energii pochodzącej ze związków chemicznych (takich jak ATP). Proces ten nazywa się transportem aktywnym.

· Z powodu transportu aktywnego i biernego mechanizmu transportu, tkanka przewodząca dzieli się na: drewno (ksylem) oraz łyko (floem).

· Charakterystyka drewna i łyka:

Drewno (ksylem):

Łyko (floem):

· Służy do transportu wody i soli mineralnych (czyli mechanizm transportu biernego).

· Zbudowane jest z martwych komórek.

· Ewolucyjnie starsze komórki nazywa się cewkami.

· Cewki mają wrzecionowaty kształt i liczne jamki lejkowate o złożonej budowie.

· Jamki te składają się z dwóch „lejków” odwróconych do siebie szerszymi stronami. Pośrodku jamki znajduje się krążek – torus, zawieszony on jest na ściankach pierwotnych komórek i pełni funkcje zatyczki.

· Przepływ wody odbywa się przez jamki z komórki do komórki, czyli nie w linii prostej.

· Bardziej zaawansowana forma drewna stworzona jest z naczyń.

· Naczynia to ustawione w pionowo szeregi komórki, u których zanikły poprzeczne ściany, tak że tworzą rury, którymi woda może swobodnie wędrować w górę.

· Ścianki są wzmocnione w formie np. spiralek, pierścieni.

· Cewki występują u paprotników i nagonasiennych, a naczynia u okrytonasiennych.

· Przewodzi produkty fotosyntezy.

· Zbudowane jest z komórek żywych.

· Pierwotniejszą formą łyka są komórki sitowe, które na swojej powierzchni mają skupiska prostych jamek, tak zwane pola sitowe.

· Bardziej zaawansowaną formą komórek łyka są rurki sitowe, ułożone podobnie jak rurki naczyniowe jedna na drugiej w ciągi komunikacyjne.

· W takim wypadku pola sitowe ułożone są na poprzecznych ścianach rurek.

· W dojrzałych komórkach łyka na ogół zanika jądro komórkowe, a jego funkcje częściowo przejmują jądra sąsiednich komórek przyrurkowych.

· Komórki sitowe występują u paprotników i nagonasiennych, a rurki sitowe u okrytonasiennych.

Drewno i łyko nie są tkankami jednorodnymi. Prócz wyżej wymienionych występują też w nich: włókna drzewne i łykowe – pełniące funkcje wzmacniające oraz komórki miękiszowe – pełniące funkcje odżywcze.

· U roślin wykazujących wtórny przyrost na grubość wyodrębnia się dwa rodzaje tkanki przewodzącej: pierwotną (tworzy się bezpośrednio z merystemów wierzchołkowych) i wtórną(tworzy się przez merystemy boczne).

· Tkanka wydzielnicza różni się od pozostałych tym, że nie zawsze tworzy wielokomórkowe struktury.

· Zazwyczaj komórki tej tkanki są wyspecjalizowane, wydzielające określone substancje.

· Biorąc pod uwagę położenie, wyodrębniamy dwie grupy utworów wydzielniczych:

Powierzchniowe:

Wewnętrzne:

· Do tej grupy należą włoski gruczołowe i miodniki – znajdują się w kwiatach okrytonasiennych i wydzielają nektar, który zwabia owady.

· Wypotniki, inaczej szparki wodne lub hydatody wydzielają wodę w postaci płynnej (kroplami).

· Zdarza się, że skórka pokrywająca płatki kwiatów pełni funkcje wydzielnicze i wydziela substancje zapachowe.

· Gruczoły trawienne występują np. u rosiczki

· Zaliczamy do nich rury mleczne, które zbudowane są z komórek, u których zanikły poprzeczne ściany. Wnętrze utworów wypełnia sok mleczny (białka, cukry, woski, garbniki, alkaloidy, kauczuk). Sok mleczny pełni także funkcje ochronną.

· Kanały żywiczne tworzą się ze specjalnie ukształtowanych przestworów międzykomórkowych w tkance miękiszowej. Występują one najczęściej u roślin iglastych. We wnętrzu kanałów żywicznych znajduje się żywica, która zabezpiecza roślinę przed infekcjami i zwierzętami roślinożernymi.

· Zbiorniki olejków eterycznych u pomarańczy i innych cytrusów tworzone są też w przestworach międzykomórkowych, ale powstają przez rozpad komórek wydzielniczych.

Pytania i odpowiedzi

2011-08-18T00:27:00.000+02:00

Wymień różnice w budowie pędu wiosennego i pędu letniego skrzypu polnego.
Odpowiedź:W pędzie wiosennym, czyli zarodnionośnym organizm ma barwę brunatną, a w pędzie wegetatywnym: zieloną. Dodatkowo w pędzie wiosennym występuje kłos zarodnionośny, którego nie ma w pędzie letnim. Oraz pęd wiosenny nie ma bocznych odgałęzień jakie posiada pęd letni.
Z podanych cech wybierz te, które są różne dla mszaków i paprotników:
a) heteromorficzna przemiana pokoleń;
b) mogą mieć zarodniki zróżnicowane na marko i mikrospory;
c) wytwarzają krótkotrwałe gametofity;
d) potrzebują wody do rozmnażania;
e) są roślinami lądowymi;
f) wykazują dominacje sporofitu.
Odpowiedź:c, f, b
Posegreguj wymienione struktury na należące do gametofitu i sporofitu: komórka jajowa, młody sporofit, plemnia, plemnik, rodnia, przedrośle, zarodnia, zarodnik.
Odpowiedź:Gametofit: komórka jajowa, plemnia, plemnik, przedrośle, rodnia, zarodnik. Sporofit: młody sporofit, zarodnia.
Spośród wymienionych poniżej terminów opisujących różne poziomy organizacji żywej materii wybierz i przyporządkuj te, które należą do poziomu:
a) komórkowego;
b) organizmalnego;
c) ponadorganizmalnego.
Terminy: populacja, łodyga, komórka, biosfera, tkanka łączna, serce, nasienie, mitochondrium, biocenoza, jądro komórkowe, ekosystem, erytrocyty.
Odpowiedź:A: komórka, mitochondrium, jądro komórkowe. B: łodyga, tkanka łączna, serce, erytrocyty, nasienie. C: populacja, biosfera, biocenoza, ekosystem.
Uporządkuj w prawidłowej kolejności stopnie komplikacji organizacji materii żywej, rozpoczynając od form najprostszych: organizm, populacja, struktury komórkowe, biocenoza, narządy, biosfera, komórki, tkanki, ekosystem, układ narządów.
Odpowiedź:struktury komórkowe, komórki, tkanki, narządy, układ narządów, organizm, populacja, biocenoza, ekosystem, biosfera.
Co to jest systematyka?
Odpowiedź:Dziedzina nauki zajmująca się klasyfikacją żywych organizmów, czyli podziałem na taksony (jednostki systematyczne), zgodnie z regułami taksonomii.
Podaj kilka (minimum 6) przykładów wykorzystywania bakterii przez człowieka.
Odpowiedź:produkcja alkoholi, produkcja kwasów organicznych, produkcja antybiotyków, produkcja hormonów, produkcja enzymów, produkcja witamin, produkcja aminokwasów, wykorzystuje się je do kiszenia m.in. kapusty, wykorzystuje się do zsiadania mleka, do ogrzewania pomieszczeń, do oczyszczania ścieków, wykorzystuje się je jako nawozy, produkcja insuliny, do napędzania pojazdów.
Czym jest wirus?
Odpowiedź:Wirus jest bezkomórkową formą życia, zbudowaną z białka i kwasu nukleinowego.
Uporządkuj w prawidłowej kolejności procesy, które zgodnie z teorią endosymbiozy doprowadziły do powstania autotroficznych komórek eukariotycznych. Procesy:
a) zwiększenie rozmiarów pierwotnych komórek prokariotycznych;
b) pochłonięcie tlenowych komórek prokariotycznych
c) utrata ściany komórkowej;
d) odgrodzenie genoforu od reszty cytoplazmy błoną pochodzącą z siateczki śródplazmatycznej;
e) pochłonięcie samożywnych komórek podobnych do sinic;
f) pofałdowanie błony komórkowej i wytworzenie systemów: woreczków, kieszeni, fałd, pęcherzyków.
Odpowiedź:c; a; f; d; b; e.
Uzupełnij tabelę:

Zagadnienia: pręcik, owocolistek, ośrodek zalążka, słupek, ziarno pyłku, komórka generatywna, bielmo pierwotne woreczek pyłkowy, aparat jajowy, woreczek zalążkowy, bielmo wtórne, rodnia.

Paprotniki różnozarodnikowe:	Nagonasienne:	Okrytonasienne:
mikrosporofil
makrosporofil
gametofit męski
gametofit żeński
makrosporangia
mikrosporangia
plemnia
rodnia

Odpowiedź:

Paprotniki różnozarodnikowe:	Nagonasienne:	Okrytonasienne:
mikrosporofil	pręcik	pręcik
makrosporofil	owocolistek	słupek
gametofit męski	bielmo pierwotne	woreczek zalążkowy
gametofit żeński	ziarno pylku	ziarno pyłku
makrosporangia	Ośrodek zalążka	ośrodek zalążka
mikrosporangia	2 woreczki pyłkowe	4 woreczki pyłkowe
plemnia	komórka generatywna	komórka generatywna
rodnia	rodnia	aparat jajowy

Drzewa

2011-08-18T00:16:00.006+02:00

-Buk-

Występuje 10 gatunków buka na półkuli północnej w klimacie umiarkowanym. W Polsce głównie spotkać można buk pospolity (zdjęcie obok). Ma on szarą, srebrzystą korę, koronę natomiast gęsto, szeroką. Liście natomiast jajowate lub eliptyczne, całobrzegie albo faliście ząbkowane. Jego pień rośnie raczej prosto. Buk rośnie powoli - po około 120 latach osiąga 30 metrów. Zdolność wydawania owoców osiąga między 40. a 80. rokiem życia w zależności, gdzie rośnie. Jego owoce to trójgraniaste orzeszki, zwykle po dwa zamknięte w głębokich kolczastych miseczkach. Bukwie, bo tak nazywają się owoce dojrzewają we wrześniu i październiku, są pożywieniem dla dzików i jeleni, karmi się też nimi trzodę chlewną. Buk nie zruca jesienią zazwyczaj wszystkich liści, tak jak dąb i grab.

Buk to drzewo wrażliwe we wczesnej młodości na przymrozki, lubi wilgotne powietrze. Dożywa 300. lat, w późnej starości często cierpi na zgorzel kory. Larwy 4 centymetrowego dyląża garbarza żerują w drewnie buka.

Buk pospolity ma kilkanaście odmian ozdobnych, które sadzi się w parkach, te odmiany to np. purpurowy, purpurowy zwisający, dwubarwny, żółtolistny, strzępolistny, stożkowaty.

W wierzeniach dawnych buk był drzewem odstraszającym złe duchy, zwiększającym rozrodczość zwierząt, boskim.

-Cis pospolity-

Ma postać krzewu lub drzewa, w zależności od tego w jaki sposób nasiono trafi do gleby. Jeśli endozoicznie, czyli jeśli osnówka zostanie zjedzony przez ptaka, a następnie nasienie wydalone to powstanie zazwyczaj drzewo cisu. Jeśli natomiast powstał z odrośli zazwyczaj staje się krzewem. Należy pamiętać, że tylko część nasion jest wstanie zakiełkować.

Trudno jest rozpoznać czy dane drzewo jest cisem, cisy mogą mieć pień pojedynczy bądź kilka powyginanych albo prostych pni. Kora, owszem, ma cechy charakterystyczne, po których łatwo poznać cis. Na jednorocznych pędach jest zielona i gładka, na kilkuletnich - czerwonobrunatna i cienka, a na starszych, grubszych gałęziach i na pniu - brudnowiśniowa, przeważnie łuszcząca się i odpadająca cienkimi płatami (Gawędy o drzewach, Maria Ziółkowska). Igły zrzuca partiami co 6-8 lat, są miękkie i miłe w dotyku. Jasno czerwone jagódki to osnówka cisu, choć wyglądają smakowicie są trujące, trucizną jest alkaloid, który obecny jest w całym drzewie.

Cis w wierzeniach, poglądach dawnych ludzi był rośliną nieprzyjazną, złą, demoniczną.

Cis rośnie najwolniej ze wszystkich drzew iglastych, w wieku 20 lat osiąga zdolność do wydawania nasion, co odbywa się regularnie co rok. Cis osiąga wysokość około 15 metrów, najstarszy cis żył 3000 lat.

-Dąb szypułkowy, bezszypułkowy, omszony-

Dąb uważany jest za króla lasów, jak można się spodziewać, dlatego że jest potężny i licznie w nich występuje. Najsławniejszym dębem polskim jest Bartek, oraz ścięty już Baublis.

Dąb szypułkowy sięga 40. metrów wysokości, ma potężny pień, a koronę nieregularnie rozgałęzioną. Jego liście są zawieszone na krótkich ogonkach, a owoce, czyli żołędzie spoczywają na dość długich szypułkach - stąd też nazwa tego dębu. Możliwość wydawania nasion osiąga mając 40-50 lat. Między 120. a 200. rokiem życia osiąga swoją szczytową wysokość i odtąd rozrasta się tylko na grubość.

Dąb bezszypułkowy, nazywa się tak, ponieważ miseczki żołędzi nie mają szypułek, siedzą skupione ciasno na gałązce, przeważnie po 3. Osiąga wysokość 30 metrów, jest mniej wymagający co do gleby od swojego kolegi powyżej, ale bardziej ciepłolubny.

Dąb omszony to małe drzewo, czasem krzew, osiąga 25 metrów. Kwitnie w maju, czyli później niż inne dęby. Gałązki, pąki, liście i miseczki owoców szaro wojłokowato omszone. Liście podobne jak dębu bezszypułkowego, zwykle mniejsze, pod względem wielkości i kształtu bardzo zmienne, żołędzie drobne, siedzące lub na krótkich szypułkach (www).

W wierzeniach starożytnych, jak i kilka wieków temu dąb uważany był za boskie drzewo, które zniszczyć mógł jedynie boski ogień - piorun.

-Jałowiec pospolity-

Jałowiec pospolity występuje prawie na całej półkuli północnej. W Polsce rośnie w postaci drzewa lub krzewu i osiąga 12 metrów wysokości.

Jałowiec nie ma dużych wymagań glebowych - umiejscowiony jest na podłożu piaszczystym, może rosnąć na glebie jałowej, stąd też jego nazwa. Jest rośliną wytrzymałą - znosi upały jak i mrozy, choć rośnie wolno dożywa 100 lat.

Co ciekawe jałowiec pospolity to roślina towarzyska, potwierdzono, że gdy w jego okolicach posadzi się np. sadzonkę sosny to będzie ona rosnąć nawet trzy razy szybciej niż zwyczajnie. Okazuje się, że to igliwie jałowca jest przyczyną tego dobrego zjawiska. Mianowicie szybciej się ono rozkłada niż u innych drzew oraz wytwarza niekwaśną, żyzną próchnicę.

Jałowiec przyjmuje różne kształty, najczęściej spotkać go można w postaci stożka. Igły jałowiec ma prostopadle ułożone do pędu po trzy w okółkach. Młoda roślina ma korę ciemnoszarą, podłużnie porysowaną, natomiast stara - pokrytą strzępiącymi się łuskami. Posiada palowy system korzeniowy.

Jałowiec kwitnie w czerwcu. Kwiaty męskie są żółte, a żeńskie zielone. Granatowe szyszkojagody dojrzewają w drugim roku. Jałowiec jest rośliną dwupienną.

Ciekawostką jest, że nasze praprababcie smarowały jałowiec klejącą substancją, żeby ptaki, które liczyły na zjedzenie szyszkojagód nie mogły oderwać się od jałowca, następnie były zjadane.

2. Prokarionty – organizmy bezjądrowe

2011-08-17T00:16:00.004+02:00

Królestwo: Bezjądrowe (Procaryota obejmujące bakterie – Monera)

Podkrólestwo: Archeany (Archaea)

Podkrólestwo: Eubakterie (Eubacteria)

2.1. Budowa komórki bakteryjnej (prokariotycznej)

· Prokarionty to organizmy pozbawione jądra komórkowego.

· Laseczki i niektóre maczugowce posiadają przetrwalniki (endospory).

· Laseczki i pałeczki tworzą czasem różnego typu układy, m.in. proste lub rozgałęzione nici czy nieregularne skupiska.

· Błona komórkowa zbudowana jest z białka i lipidy.

· Ściana komórkowa zbudowana jest z sieci włókiem mureinowych.

· Mureina to substancja białkowo-cukrowa.

· W skład komórki proteobakteryjnej wchodzą: mezosom (oddychanie), błona komórkowa (oddychanie), ściana komórkowa, genofor w nukleoidzie (kulista cząsteczka DNA), rybosom (synteza białek).

· W skład komórki sinicy wchodzą: tylakoidy z barwnikiem (oddychanie), nukleoid (DNA), ściana komórkowa, błony, rybosom (synteza białek).

· Otoczki śluzowe chronią przed wyschnięciem i wchłonięciem.

· Fimbrie to narządy służące do utrzymania bakterii przy podłożu oraz zostają wykorzystane w trakcie koniugacji.

· Plazmidy to mniejsza cząsteczka DNA(od genoforu), znajdująca się w cytoplazmie.

· W cytoplazmie znajdują się ziarna materiału zapasowego czyli np. glikogenu.

· Endospory powstają wewnątrz komórki przez obudowę genoforu wraz z małą ilością cytoplazmy oraz błoną komórkowa i rybosomami, wielowarstwową ścianą złożoną z białek i cukrowców wysyconych tłuszczami.

· Stan utajonego życia to anabioza.

2.2. Funkcje życiowe prokariontów

Odżywianie

· Bakterie cudzożywne to heterotrofy. Wchłaniały one związki organiczne przez błonę i ścianę komórkową. Zbyt duże związki byłe trawione przez enzymy na zewnątrz.

· Bakterie samożywne to autotrofy. Syntetyzowały one złożone związki organiczne z związków nieorganicznych. Energia potrzebna do tych syntez pochodziła z egzoenergetycznych reakcji chemicznych, czyli procesu zwanego chemosyntezą.

· Obecnie chemosyntezy występują u bakterii nitryfikacyjnych (Nitcosomonas, Nitrobacter).

· Bakteriochlorofil to podstawowy związek potrzebny do przeprowadzenie procesu fotosyntezy.

· U sinic pojawił się inny typ chlorofilu: chlorofil a, który zwiększył efekty fotosyntezy.

· Fotosynteza: 6H2O + 6CO2 + hv (energia świetlna) -> C6H12O6 + 6O2.

· Fermentacja to proces oddychania beztlenowego. Proces ten polega na rozłożeniu cukrów co powoduje wydzielanie się energii. Produktem rozkładu (oddychania beztlenowego) może być: etanol, kwas mlekowy, kwas octowy itp. + CO2 + energia (Sarcina – etanol; Lactobacillus – kwas mlekowy).

Oddychanie wewnątrzkomórkowe

· Bakterie, które oddychają beztlenowo to anaeroby.

· Aeroby to bakterie, które oddychają używając tlenu. Proces oddychania z udziałem tlenu jest kilkakrotnie bardziej wydajny. Produktem takiej reakcji jest: CO2 + H2O + energia.

Wiązania azotu cząsteczkowego

· Niektóre prokarionty potrafią przyswajać N2, są nimi: b.tlenowe: Azobacter, Rhizobium; beztlenowe: Clostridium pasteurianum; oraz sinice.

Rozmnażanie się – podział komórek

· Organizmy posiadające genofor (jedna cząsteczka DNA) nazywamy haploidalnymi.

· Prokarionty rozmnażają się bezpłciowo 3 sposobami, są nimi: podział komórki(mitoza), fragmentacja oraz koniugacja.

· Koniugacja

· Koniugacja polega na łączeniu się bakterii za pomocą fimbrii i wymianą części materiału genetycznego najczęściej w postaci plazmidu, choć czasem też genoforu. Proces ten prowadzi do zwiększenia różnorodności genetycznej bakterii.

2.3. Systematyka prokariontów

Metody klasyfikacji

· Prokarionty są organizmami mało zróżnicowanymi, dlatego ich klasyfikowanie jest trudne.

· Kształty komórek nie odzwierciedlają ich naturalnych linii filogenetycznych.

· Ogólne funkcje życiowe także nie pozwalają na naturalną klasyfikacje bakterii.

· Hans Gram stworzył jedną z pierwszych metod klasyfikacji bakterii, która polegała na zabarwieniu bakterii, a następnie zaobserwowania które bakterie barwią się na niebiesko, a które na czerwono. Metodę tę nazywa się metodą Grama.

· Bakterie które zabarwiają się na niebiesko określa się jako: Grama-dodatnie (G+), a na czerwono jako: Grama-ujemne (G-).

· Jak zauważono bakterie należące do grupy Grama-dodatnie (czyli barwiące się na niebiesko), mają grubą ścianę mureinową, natomiast bakterie z grupy Grama-ujemne (barwiące się na czerwono)mają cienką ścianę i dwie błony komórkowe (zewnętrzną i wewnętrzną).

Podział systematyczny

Archeany (archebakterie):	Bakterie właściwe (eubakterie):
Archeany są bliższe komórką eukariotycznym od innych prokariontów, z powodu występowania podzielonego na odcinki DNA (jak u eukariontów), brakiem mureiny w ścianie komórkowej oraz budową rybosomów. Archebakterie wydają się wyraźnymi potomkami pierwotnych organizmów, dlatego też żyją w ekstremalnych warunkach, niedostępnych dla innych istot.	Sinice: samożywne, najczęściej wodne organizmy jednokomórkowe bądź kolonijne. Prócz chlorofilu a, posiadają takie barwniki jak fikocyjanina i fikoerytryna. Niektóre z sinic potrafią wiązać wolny azot, dzięki heterocystą, czyli wyspecjalizowanymi komórkom.
	Promieniowce: najczęściej organizmy Grama-dodatnie, żyją w glebie (czyli są sporofitami), choć występują też w postaci pasożytów, tworzą rozgałęzione kolonie.
	Krętki: bakterie śrubowato skręcone, poruszają się ruchem wijącym.
	Proteobakterie: najpospolitsze formy prokariontów, mają zazwyczaj sztywną mureinową ścianę komórkową.

2.4. Występowanie i znaczenie prokariontów

· Organizmy prokariotyczne występują w zasadzie wszędzie.

· Bakterie spełniają ważne funkcje biologiczne i gospodarcze.

· W 1g żyznej gleby może żyć nawet 700mln bakterii, a w 1g mułu dennego 100 mln, są to najczęściej saprofity.

· Bakterie zajmują poziom troficzny reducentów m.in. liczne grupy promieniowców (f. rozgałęzione)

· Saprofity te są pożywienie dla protistów (organizmy eukariotyczne).

· Bakterie (heterotroficzne), które żyją wewnątrz innych organizmów wielokomórkowych, mogą być: symbiontami, komensalami lub pasożytami.

· Prokarionty symbiotyczne charakteryzują się tym, że ich relacje między organizmem, w którym żyją, są obustronnie korzystne. Przykłady: Bacteroides (bakteria trawiąca celulozę) żyje w żwaczu przeżuwaczu np. owcy; Pillotina w jelicie termitów; Rhizobium (przyswaja N2) z roślinami motylkowymi (groch, fasola, łubin, wyka).

· Prokarionty komensaliczne to bakterie, które korzystają z dostarczonego przez organizm - w którym żyją - pokarmu i schronienia. Same jednak nic do tego współżycia nie wnoszą. Przykład: Escherichia coli (pałeczka okrężnicy) z człowiekiem (żyje w końcowej części przewodu pokarmowego).

· Pasożyty natomiast szkodzą swojemu żywicielowi. Niszczą tkankę i wytwarzają substancje toksyczne, które zatruwają organizm, co wywołuje choroby.

· Powszechne choroby bakteryjne człowieka:

Nazwa choroby:	Bakteria:	Dolegliwości:
Dur brzuszny (tyfus)	Salmonella typhi	Gorączka, wyczerpanie, ból brzucha.
Gruźlica	Mycobacterium tuberculosis	Wilgotny kaszel, osłabienie, chudnięcie, brak apetytu, gorączka, krwioplucia.
Zapalenie płuc	Diplococcus pneumoniae	Suchy kaszel, mała gorączka, ból gardła.
Kiła	Treponema pallidium	Opryszczka, zapalenia, bolesność.
Rzeżączka	Neisseria gonorrhoeae	Ropny wyciek z cewki moczowej, pieczenie i ból przy oddawaniu moczu lub zaburzenia cyklu miesiączkowego.

· Inne choroby: błonica, tężec (skurcze mięśni), czerwonka bakteryjna (krwiste wymioty, luźne stolce), trąd(utrata czucia i tkanki), cholera (biegunka, wymioty), dżuma (wysoka gorączka, dreszcze, rozszerzenie żył).

· Dawniej organizmy prokariotyczne brały udział w tworzeniu się złóż ropy naftowej, siarki, rud żelaza, złóż saletry potasowej.

· Człowiek wykorzystuje bakterie prokariotyczne do: produkcji: alkoholi, kwasów organicznych, antybiotyków , hormonów, enzymów, witamin, aminokwasów; używa ich do: kiszenia kapusty, ogórków, oliwek, zsiadania się mleka; sinice stosuje jako nawozy; biogaz powstający podczas oddychania beztlenowego używany jest do ogrzewania pomieszczeń i napędzania pojazdów; bakterie stosuje się także do oczyszczania ścieków. Człowiek nauczył się zmieniać bakterie genetycznie, dzięki czemu takie bakterie mogą: wytwarzać ludzką insulinę, hormon wzrostu czy czynniki krzepliwości krwi.

· Bakterie wywołują choroby u ludzi, niszczą żywność oraz drewno.

Biologia - liceum

Substancje wzrostowe - praktyczne wykorzystanie wiedzy

Geotropizm poprzeczny

Gibberelliny

Substancje wzrostowe to nie tylko auksyny i heteroauksyny

Prekursory auksyn

Fototropizm owsu

Zdolności samonaprawcze zbóż

Rosnące paznokcie i włosy po śmierci to mit?

Porównanie układu krążenia i układu oddechowego danych grup bezkręgowców

"Hormony roślinne" Z. Turnowska-Starck i T. Wodzicki, Wiedza Powszechna, Warszawa 1961

Chwilowy zastój

Katastrofa w Zatoce Perskiej

Problemy światowej ekologii - z czym wchodzimy w XXI wiek, Wacława A. Godlewska-Lipowa i Janusz Y. Ostrowski, Wydawnictwo Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego, Olsztyn 2000

Dział 10 - Grzyby

Film - bakterie i walka z nimi

Choroba kakaowców

Marihuana hamuje wytwarzanie testosteronu i skutkuje feminizacją

Wpływ estrogenów na koguty

Jezioro Bajkał

Salvinia auriculata

Medycyna - nauka czy magia?

I ankieta (jaką ocenę miałeś z biologii)

Mejoza i mitoza (notatka szkolna)

Osobnik, populacja, gatunek, Kazimierz Petrusewicz, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1978

Plazmoliza i osmoza, a także dyfuzja

Miłych świąt

Taka jest przyroda ;D

Ładny filmik

Dział 9 - Nasienne + organy wegetatywne

Konkurs na najciekawszy artykuł portalu Biomist

Trucizny w naszym pożywieniu, Wolfdietrich Eichler, Wydawnictwo Państwowy Zakład Wydawnictw Lekarskich, Warszawa 1988

Dział 8 - Paprotniki

Wirusy - film

Komórki roślinne - film

Tkanki stałe - film

Mszaki - film

Paprotniki - film

Przegląd pierwotniaków

Książkę jednak dostałem

O regeneracji, Marek Doroszewski, Wydawnictwo OMEGA

Protisty jeszcze raz

Dział 4 - Protisty

Ankieta i licznik odwiedzin szwankują.

Dział 6 - Mszaki

Dęby czerwone rosnące obok mojego bloku

Dział 5 - Rośliny zielone

Zmiana grafiki

Dział 3 - Wirusy

Dział 2 - Prokarionty

Mały teścik

Wstęp do biologii

Niedługo kolejny wpis

Wyszukiwarka

Brak komentarzy

Ogólnopolski Konkurs Ekologiczny EKO-PLANETA

Test BIOLOGIA-OXFORD.Plus

Dodałem kilka notatek gotowych do druku :)

Ryby w polskich wodach

Zjadacze ławic ryb

21. Osłonice i bezczaszkowce – strunowce niższe

21.1. Charakterystyczne cechy strunowców

21.3. Budowa i biologia lancetnika – swoistego modelu strunowców

20. Szkarłupnie – zwierzęta wtórouste o promienistej symetrii ciała

20.1. Pochodzenie i znaczenie

20.2. Budowa i wybrane czynności życiowe szkarłupni

20.3. Rozmnażanie i rozwój szkarłupni

20.4. Przegląd i znaczenie szkarłupni

Dlaczego krew krzepnie

Komórki roślinne

Rośliny nasienne

Prawidłowy poród

Gawędy o drzewach, Maria Ziółkowska, Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza, Warszawa 1988, wydanie II

Krwinka-krew-życie, Zofia Kuratowska, wydanie II uzupełnione, Warszawa 1981, Wydawnictwo OMEGA

Rozmowy z lekarzami, Jacek Żakowski, Warszawa 1987, Młodzieżowa Agencja Wydawnicza

Dietetyka, Podręcznik dla technikum, wydanie siódme, Warszawa 1986, Wydawnictwo Szkolne i Pedagogiczne

Mięsień, prof. dr. D. R. Wilkie, Warszawa 1971, Państwowy Zakład Wydawnictw Lekarskich, tłumaczył mgr inż. Wiesław Szydłowski

Świat roślin część I i II, Praca zbiorowa pod redakcją Józefa Prończuka, Warszawa 1986, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Wydanie IV

Rośliny borów, Wanda Laskowska

Nieproszeni goście naszych domów, Mirosław Huszcz, 1986, Wydawnictwo Instytut Wydawniczy Związków Zawodowych